{"id":1016,"date":"2011-08-12T16:15:45","date_gmt":"2011-08-12T16:15:45","guid":{"rendered":"http:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=1016"},"modified":"2015-07-01T22:43:50","modified_gmt":"2015-07-01T22:43:50","slug":"ny-stjornarskra-landid-eitt-kjordaemi-eda-hvad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=1016","title":{"rendered":"N\u00fd stj\u00f3rnarskr\u00e1: Landi\u00f0 eitt kj\u00f6rd\u00e6mi &#8211; e\u00f0a hva\u00f0?"},"content":{"rendered":"<p><em>[Birtist upphaflega \u00ed Fr\u00e9ttat\u00edmanum \u00a012. \u00e1g\u00fast 2011]<\/em><\/p>\n<p>Eitt meginverkefni okkar sem s\u00e1tum \u00ed stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0i var a\u00f0 leggja til stj\u00f3rnarskr\u00e1r\u00e1kv\u00e6\u00f0i um fyrirkomulag kosninga til Al\u00feingis. \u00deingi\u00f0 haf\u00f0i beinl\u00ednis kalla\u00f0 eftir \u00fev\u00ed. Sama ger\u00f0i \u00fej\u00f3\u00f0fundurinn hausti\u00f0 2010. Meginatri\u00f0in \u00ed till\u00f6gum r\u00e1\u00f0sins eru n\u00fdskipan kj\u00f6rd\u00e6ma og pers\u00f3nukj\u00f6r. Um \u00feetta mikilv\u00e6ga vi\u00f0fangsefni ver\u00f0ur fjalla\u00f0 \u00ed \u00feessum og n\u00e6stu pistlum.<\/p>\n<p><strong>Kj\u00f6rd\u00e6mi, eitt e\u00f0a fleiri?<\/strong><\/p>\n<p>M\u00f6rg okkar vildum leggja ni\u00f0ur kj\u00f6rd\u00e6min og vi\u00f0hafa landskj\u00f6r einv\u00f6r\u00f0ungu. Fyrir \u00fev\u00ed f\u00e6r\u00f0um vi\u00f0 \u00fdmis r\u00f6k, svo sem a\u00f0 \u00feingmenn sem kosnir eru \u00e1 landsv\u00edsu hugsi best um hagsmuni heildarinnar. A\u00f0rir t\u00f6ldu nau\u00f0synlegt a\u00f0 tengja frambo\u00f0 afm\u00f6rku\u00f0um kj\u00f6rd\u00e6mum, ella myndu tengsl \u00feingmanna vi\u00f0 kj\u00f3sendur s\u00edna rofna. Ni\u00f0ursta\u00f0a r\u00e1\u00f0sins var beggja blands. Landi\u00f0 ver\u00f0ur eitt kj\u00f6rd\u00e6mi nema Al\u00feingi n\u00fdti s\u00e9r heimild til a\u00f0 skipta \u00fev\u00ed upp \u00ed allt a\u00f0 \u00e1tta kj\u00f6rd\u00e6mi. H\u00e9r ver\u00f0ur gert r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 skipt ver\u00f0i upp \u00ed kj\u00f6rd\u00e6mi, a.m.k. um hr\u00ed\u00f0.<\/p>\n<p>Kj\u00f6rd\u00e6min f\u00e1 n\u00fdja merkingu. Listar ver\u00f0a bo\u00f0nir fram \u00e1 kj\u00f6rd\u00e6mav\u00edsu en einnig ver\u00f0a landslistar. Frambj\u00f3\u00f0andi \u00e1 kj\u00f6rd\u00e6mislista m\u00e1 jafnframt vera \u00e1 landslista s\u00edns flokks e\u00f0a samtaka, en \u00fear geta l\u00edka vera frambj\u00f3\u00f0endur sem ekki bj\u00f3\u00f0a sig fram \u00ed \u00e1kve\u00f0nu kj\u00f6rd\u00e6mi. Kj\u00f3sandi getur merkt vi\u00f0 einn lista af hvorri tegundunni sem er. Hann getur l\u00edka vali\u00f0 einstaklinga, jafnvel af m\u00f6rgum listum, eins og sk\u00fdrt ver\u00f0ur \u00fat \u00ed n\u00e6sta pistli. Gagnvart kj\u00f3sendum er landi\u00f0 \u00fev\u00ed sem eitt kj\u00f6rd\u00e6mi.<\/p>\n<p>Frambj\u00f3\u00f0andi hl\u00fdtur a\u00f0 jafna\u00f0i a\u00f0 tala til kj\u00f3senda \u00ed kj\u00f6rd\u00e6mi s\u00ednu en l\u00edka h\u00f6f\u00f0a til allra landsmanna, vilji hann hlj\u00f3ta stu\u00f0ning utan kj\u00f6rd\u00e6mis s\u00edns. \u00deess er v\u00e6nst a\u00f0 \u00feannig n\u00e1ist kostir landskj\u00f6rs, sem er \u00e1byrg\u00f0 \u00feingmanna gagnvart \u00f6llum landsl\u00fd\u00f0, en um lei\u00f0 s\u00e9 trygging fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 r\u00f6dd hverrar bygg\u00f0ar heyrist \u00e1 \u00feingi.<\/p>\n<p><strong>Tv\u00edskiptur kj\u00f6rse\u00f0ill<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/thorkellhelgason.is\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/FT-12-ag-Tafla.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-1067 alignright\" title=\"FT 12 ag Tafla\" src=\"https:\/\/thorkellhelgason.is\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/FT-12-ag-Tafla.png\" alt=\"Kj\u00f6rse\u00f0ill\" width=\"260\" height=\"212\" \/><\/a>Ver\u00f0i hugmynd r\u00e1\u00f0sins a\u00f0 veruleika ver\u00f0a kj\u00f6rse\u00f0lar tv\u00edskiptir. H\u00e9r er s\u00fdndur \u00edmynda\u00f0ur og einfaldur kj\u00f6rse\u00f0ill, \u00fear sem a\u00f0eins tv\u00f6 samt\u00f6k koma vi\u00f0 s\u00f6gu og kj\u00f6rd\u00e6mi eru tv\u00f6, Austurvesturkj\u00f6rd\u00e6mi (AV) og Nor\u00f0ursu\u00f0urkj\u00f6rd\u00e6mi (NS). Efri hlutinn ver\u00f0ur eins og veri\u00f0 hefur, me\u00f0 kj\u00f6rd\u00e6mislistum hli\u00f0 vi\u00f0 hli\u00f0. Kj\u00f3sandi \u00ed Austvesturkj\u00f6rd\u00e6mi getur merkt vi\u00f0 einn af listunum \u00feremur. T.d. getur hann merkt vi\u00f0 Z-lista \u00ed\u00fer\u00f3ttamanna, eins og s\u00fdnt er \u00e1 myndinni, og hefur hann \u00fe\u00e1 um lei\u00f0 gefi\u00f0 \u00feeim tveimur m\u00f6nnum sem eru \u00e1 listanum jafna hlutdeild \u00ed atkv\u00e6\u00f0i s\u00ednu.<\/p>\n<p>Ne\u00f0ri helmingur kj\u00f6rse\u00f0ilsins tilgreinir lista sem eru \u00ed bo\u00f0i \u00e1 \u00f6llu landinu og l\u00edtur \u00fev\u00ed eins \u00fat \u00ed \u00f6llum kj\u00f6rd\u00e6mum. Frambj\u00f3\u00f0endur \u00e1 kj\u00f6rd\u00e6mislistum mega jafnframt vera \u00e1 landslista s\u00f6mu samtaka. Frambj\u00f3\u00f0andinn Inga \u00e1 lista \u00ed\u00fer\u00f3ttamanna \u00ed AV-kj\u00f6rd\u00e6mi n\u00fdta s\u00e9r \u00feetta, en ekki Hrei\u00f0ar sem vill ekkert gera hosur s\u00ednar gr\u00e6nar utan s\u00edns kj\u00f6rd\u00e6mis. \u00c1 landslista \u00ed\u00fer\u00f3ttamanna er auk \u00feess Anna sem ekki er \u00e1 neinum kj\u00f6rd\u00e6mislista. Listamannasamt\u00f6kin bj\u00f3\u00f0a a\u00f0eins fram \u00e1 landsv\u00edsu. Kj\u00f3sandi hvar sem er, t.d. \u00ed Austvesturkj\u00f6rd\u00e6mi, getur samt merkt vi\u00f0 landslista \u00feeirra.<\/p>\n<p>H\u00e9r er einungis fjalla\u00f0 um listakj\u00f6r, ekki pers\u00f3nukj\u00f6r. \u00dea\u00f0 b\u00ed\u00f0ur n\u00e6sta pistils<\/p>\n<p><strong>Fl\u00f3ki\u00f0?<\/strong><\/p>\n<p>Flest vir\u00f0ist fl\u00f3ki\u00f0 vi\u00f0 fyrstu s\u00fdn. \u00deingm\u00f6nnum fannst listakj\u00f6r \u00ed sta\u00f0 einstaklingskj\u00f6rs illskiljanlegt \u00feegar \u00fea\u00f0 var teki\u00f0 upp fyrir r\u00famri \u00f6ld. Fullyr\u00f0a m\u00e1 a\u00f0 kosningafyrirkomulag \u00fea\u00f0 sem h\u00e9r er reifa\u00f0 er ekki fl\u00f3ki\u00f0. \u00dea\u00f0 er til \u00ed \u00fdmsum ger\u00f0um erlendis, t.d. \u00ed Hollandi. Bland af kj\u00f6rd\u00e6mis- og landslistakj\u00f6ri t\u00ed\u00f0ka\u00f0ist l\u00edka h\u00e9r \u00e1 landi um \u00e1ratugaskei\u00f0 um mi\u00f0bik li\u00f0innar aldar.<\/p>\n<p>Undirrita\u00f0ur reifa\u00f0i \u00ed frambo\u00f0i s\u00ednu til stj\u00f3rnlaga\u00feings, og aftur \u00ed stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0i, s\u00e1raeinfalt kerfi \u00fear sem kosi\u00f0 v\u00e6ri pers\u00f3nukj\u00f6ri og einv\u00f6r\u00f0ungu \u00e1 landsv\u00edsu. Hugmyndin n\u00e1\u00f0i ekki fram a\u00f0 ganga en me\u00f0 g\u00f3\u00f0u f\u00f3lki \u00ed stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0i var\u00f0 s\u00e1tt um ofangreinda lausn sem vissulega er nokkru fl\u00f3knari \u2013 en n\u00e6r flestum markmi\u00f0um.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[Birtist upphaflega \u00ed Fr\u00e9ttat\u00edmanum \u00a012. \u00e1g\u00fast 2011] Eitt meginverkefni okkar sem s\u00e1tum \u00ed stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0i var a\u00f0 leggja til stj\u00f3rnarskr\u00e1r\u00e1kv\u00e6\u00f0i um fyrirkomulag kosninga til Al\u00feingis. \u00deingi\u00f0 haf\u00f0i beinl\u00ednis kalla\u00f0 eftir \u00fev\u00ed. Sama ger\u00f0i \u00fej\u00f3\u00f0fundurinn hausti\u00f0 2010. Meginatri\u00f0in \u00ed till\u00f6gum r\u00e1\u00f0sins eru n\u00fdskipan kj\u00f6rd\u00e6ma og pers\u00f3nukj\u00f6r. Um \u00feetta mikilv\u00e6ga vi\u00f0fangsefni ver\u00f0ur fjalla\u00f0 \u00ed \u00feessum og n\u00e6stu pistlum. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[8,29,53],"class_list":["post-1016","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eigin-vefsida","tag-althingiskosningar","tag-frettatiminn","tag-tillogur-stjornlagarads"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1016","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1016"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1016\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2273,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1016\/revisions\/2273"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1016"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1016"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1016"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}