{"id":1154,"date":"2011-10-21T11:33:04","date_gmt":"2011-10-21T11:33:04","guid":{"rendered":"http:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=1154"},"modified":"2012-09-15T14:43:39","modified_gmt":"2012-09-15T14:43:39","slug":"ny-stjornarskra-stjornarskra-sem-hluti-thjodarvitundar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=1154","title":{"rendered":"N\u00fd stj\u00f3rnarskr\u00e1:  Stj\u00f3rnarskr\u00e1 sem hluti \u00fej\u00f3\u00f0arvitundar"},"content":{"rendered":"<p><em>[Birtist upphaflega \u00ed Fr\u00e9ttat\u00edmanum 21. okt\u00f3ber 2011, en undir \u00f6\u00f0ru heiti vegna mistaka]<\/em><em> <\/em><\/p>\n<p>\u00dej\u00f3\u00f0verjar h\u00e9ldu upp \u00e1 sameiningardaginn 3. okt\u00f3ber s.l. \u00dea\u00f0 er \u00fej\u00f3\u00f0h\u00e1t\u00ed\u00f0ardagur \u00fe\u00f3tt \u00dej\u00f3\u00f0verjar for\u00f0ist a\u00f0 nota or\u00f0i\u00f0 eins og allt anna\u00f0 sem minnir \u00e1 \u00fej\u00f3\u00f0rembu. Stj\u00f3rnarskr\u00e1in \u00fe\u00fdska var \u00feema dagsins. Forseti \u00fe\u00fdska stj\u00f3rnlagad\u00f3mst\u00f3lsins h\u00e9lt h\u00e1t\u00ed\u00f0arr\u00e6\u00f0u. \u00dear spur\u00f0i hann hva\u00f0 sameini \u00fej\u00f3\u00f0ina. \u201eHva\u00f0 \u00e1 einst\u00e6\u00f0 m\u00f3\u00f0ir me\u00f0 tv\u00f6 ung b\u00f6rn sem situr vi\u00f0 kassann \u00ed st\u00f3rmarka\u00f0i \u00ed Chemnitz [sem h\u00e9t Karls-Marx-borg \u00ed fj\u00f3ra rau\u00f0a \u00e1ratugi!] sameiginlegt me\u00f0 virtum vi\u00f0skiptal\u00f6gmanni \u00ed M\u00fcnchen sem ekur \u00e1 Porsche sportb\u00edl \u00e1 skrifstofuna s\u00edna?\u201c \u00deessa spurningu m\u00e1 heimf\u00e6ra \u00e1 okkar litla \u00cdsland enda hefur okkur \u00e1 nokkrum \u00e1ratugum tekist a\u00f0 elta st\u00f3r\u00fej\u00f3\u00f0irnar \u00ed \u00f3jafnri skiptingu \u00e1 au\u00f0i og efnum.<\/p>\n<p>L\u00edtum n\u00e1nar \u00ed r\u00e6\u00f0una \u00fe\u00fdsku.<\/p>\n<p><strong>Fj\u00f6gur gildi<\/strong><\/p>\n<p>D\u00f3msforsetinn taldi a\u00f0 \u00fer\u00e1tt fyrir \u00f3j\u00f6fnu\u00f0 og \u00f3l\u00edka hagsmuni v\u00e6ri margt sem sameina\u00f0i og nefndi hann fernt: a) Frelsi og sj\u00e1lfs\u00e1kv\u00f6r\u00f0unarr\u00e9ttur, b) vi\u00f0leitni til a\u00f0 fara lei\u00f0 h\u00f3fsemda, a\u00f0 finna me\u00f0alveginn, c) fastheldi vi\u00f0 evr\u00f3puhugsunina og s\u00ed\u00f0ast en ekki s\u00edst d) hugsj\u00f3nin um l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0islegt r\u00edki sem byggt er \u00e1 grundvallarreglum. Vi\u00f0 h\u00f6mpum frelsi og fullveldi \u00e1 tyllid\u00f6gum en vart \u00f6\u00f0ru af \u00feessum gildum. Er \u00fea\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0arvilji a\u00f0 g\u00e6ta h\u00f3fs og fara me\u00f0alveginn? Vart fyrir hruni\u00f0 mikla. Og um evr\u00f3pum\u00e1lin erum vi\u00f0 klofin \u00ed her\u00f0ar ni\u00f0ur. \u00deessir \u00fe\u00e6ttir r\u00e6\u00f0unnar eru ekki umr\u00e6\u00f0uefni\u00f0 h\u00e9r heldur s\u00e1 s\u00ed\u00f0asti: Hugsj\u00f3nin um l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i \u00e1 traustum grunni stj\u00f3rnarskr\u00e1r.<\/p>\n<p><strong>Hvers vegna stj\u00f3rnarskr\u00e1?<\/strong><\/p>\n<p>Forseti \u00fe\u00fdska stj\u00f3rnlagad\u00f3mst\u00f3lsins svara\u00f0i \u00fev\u00ed skorinort: \u201eFrelsi og l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i \u00e1n grundvallarlaga er \u00f3hugsandi.\u201c Stj\u00f3rnarskr\u00e1 er handa minnihlutanum; meirihluti sem ekki b\u00fdr vi\u00f0 a\u00f0hald getur lei\u00f0st til a\u00f0 k\u00faga minnihlutann. \u00deess vegna \u00fearf \u00f3v\u00e9fengjanleg grunnr\u00e9ttindi, \u00feess vegna \u00fearf a\u00f0 tj\u00f3\u00f0ra stj\u00f3rnm\u00e1lin me\u00f0 r\u00e9ttarreglum og \u00feess vegna er nau\u00f0synlegt a\u00f0 hafa d\u00f3mst\u00f3l, stj\u00f3rnlagad\u00f3m, sem g\u00e6tir \u00feess a\u00f0 fari\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 grunnreglunum.<\/p>\n<p>\u00dej\u00f3\u00f0verjar eiga \u00ed vandr\u00e6\u00f0um me\u00f0 fort\u00ed\u00f0 s\u00edna. \u00deess vegna h\u00f6f\u00f0a \u00feeir \u00f3gjarnan til \u00fej\u00f3\u00f0ernis, tungu e\u00f0a menningar \u00feegar \u00feeir skilgreina hva\u00f0 sameinar \u00fe\u00e1, nokku\u00f0 sem okkur er me\u00f0 r\u00e9ttu tamt a\u00f0 gera. D\u00f3msforsetinn bar fyrir sig anna\u00f0 hugtak \u00fej\u00f3\u00f0arvitundar, \u00fe\u00fdska or\u00f0i\u00f0 \u201eVerfassungspatriotismus\u201c sem m\u00e1 etv. snara sem stj\u00f3rnlaga\u00fej\u00f3\u00f0r\u00e6kni. \u00de\u00e1 er vitna\u00f0 til \u00feess hvernig \u00fe\u00fdska \u00fej\u00f3\u00f0in hefur keppt a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagi grundvalla\u00f0 \u00e1 r\u00e9tti, fyrst me\u00f0 tilraun stj\u00f3rnarskr\u00e1r 1849, sem t\u00f3kst \u00fe\u00f3 ekki g\u00e6fulega fyrr en r\u00e9ttri \u00f6ld s\u00ed\u00f0ar, eftir a\u00f0 miklar eldar h\u00f6f\u00f0u brunni\u00f0. S\u00ed\u00f0sumars 1948 lag\u00f0i e.k. stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0 grunn a\u00f0 stj\u00f3rnarskr\u00e1 fyrir Sambandsl\u00fd\u00f0veldi\u00f0 \u00de\u00fdskaland. Sj\u00e1lf stj\u00f3rnarskr\u00e1in var\u00f0 svo til og undirritu\u00f0 n\u00e6sta vor. \u00deessi stj\u00f3rnarskr\u00e1 hefur or\u00f0i\u00f0 m\u00f6rgum a\u00f0 fyrirmynd, ekki a\u00f0eins n\u00fdju l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0isr\u00edkjunum \u00ed Austurevr\u00f3pu, heldur l\u00edka okkur \u00ed stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0inu \u00edslenska. \u00deanga\u00f0 s\u00f3ttum vi\u00f0 t.d. hi\u00f0 gl\u00e6silega or\u00f0alag um vir\u00f0ingu fyrir reisn mannsins, en l\u00edka mikilv\u00e6gt \u00e1kv\u00e6\u00f0i um a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0\u00feingi\u00f0 skuli beinl\u00ednis kj\u00f3sa fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra jafnframt \u00fev\u00ed a\u00f0 honum ver\u00f0i ekki velt \u00far sessi nema me\u00f0 kj\u00f6ri eftirmanns. \u00deannig ver\u00f0i aldrei til stj\u00f3rnleysi.<\/p>\n<p>\u00c1 hinn b\u00f3ginn heyktumst vi\u00f0 \u00ed stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0inu \u00e1 a\u00f0 taka beint upp fr\u00e1 \u00feeim \u00fe\u00fdsku hugmyndina um stj\u00f3rnlagad\u00f3mst\u00f3l sem d\u00f3msforsetinn taldi vera \u00f3missandi. Vi\u00f0 stigum a\u00f0 v\u00edsu st\u00f3rt skref me\u00f0 till\u00f6gu um \u00farskur\u00f0arnefnd, L\u00f6gr\u00e9ttu, sem kve\u00f0i upp um stj\u00f3rnarskr\u00e1rgildi lagafrumvarpa. Meira um \u00feetta \u00ed komandi pistli.<\/p>\n<p><strong>\u00deurfum vi\u00f0 laga\u00fej\u00f3\u00f0r\u00e6kni?<\/strong><\/p>\n<p>Okkur kann a\u00f0 \u00feykja a\u00f0 hin \u00fe\u00fdska lagahyggja, sem birtist \u00ed stj\u00f3rnlaga\u00fej\u00f3\u00f0r\u00e6kninni, komi okkur ekki vi\u00f0. Aldrei h\u00f6fum vi\u00f0 b\u00fai\u00f0 vi\u00f0 h\u00e6ttulegt byltingar\u00e1stand e\u00f0a heimatilb\u00fai\u00f0 einr\u00e6\u00f0i. Samt getum vi\u00f0 t\u00ednt til d\u00e6mi \u00fear sem okkur \u00feyki yfirv\u00f6ld e\u00f0a einstakir r\u00e1\u00f0amenn hafa gengi\u00f0 fram \u00e1 ystu n\u00f6f \u00ed gerr\u00e6\u00f0i, jafnvel fram yfir hana. Allur er \u00fev\u00ed varinn g\u00f3\u00f0ur. Og vi\u00f0 ur\u00f0um vissulega fyrir bar\u00f0inu \u00e1 efnahagslegu hruni fyrir r\u00e9ttum \u00feremur \u00e1rum, sem hugsanlega hef\u00f0i or\u00f0i\u00f0 v\u00e6gara ef allur lagagrunnur, ekki s\u00edst stj\u00f3rnalaggrunnur, hef\u00f0i veri\u00f0 traustari. \u00deess vegna \u00feurfum vi\u00f0 n\u00fdja og vanda\u00f0a stj\u00f3rnarskr\u00e1, sem umfram allt s\u00e9 f\u00f3lkinu hjartf\u00f3lgin, hluti af \u00fej\u00f3\u00f0ernisvitundinni. \u00deess vegna ver\u00f0ur a\u00f0 fara fram \u00edtarleg kynning og umr\u00e6\u00f0a um n\u00fdja stj\u00f3rnarskr\u00e1. A\u00f0 lokum ver\u00f0ur h\u00fan a\u00f0 hlj\u00f3ta \u00f3skor\u00f0a\u00f0 fulltingi \u00fej\u00f3\u00f0ararinnar \u00ed almennri atkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[Birtist upphaflega \u00ed Fr\u00e9ttat\u00edmanum 21. okt\u00f3ber 2011, en undir \u00f6\u00f0ru heiti vegna mistaka] \u00dej\u00f3\u00f0verjar h\u00e9ldu upp \u00e1 sameiningardaginn 3. okt\u00f3ber s.l. \u00dea\u00f0 er \u00fej\u00f3\u00f0h\u00e1t\u00ed\u00f0ardagur \u00fe\u00f3tt \u00dej\u00f3\u00f0verjar for\u00f0ist a\u00f0 nota or\u00f0i\u00f0 eins og allt anna\u00f0 sem minnir \u00e1 \u00fej\u00f3\u00f0rembu. Stj\u00f3rnarskr\u00e1in \u00fe\u00fdska var \u00feema dagsins. Forseti \u00fe\u00fdska stj\u00f3rnlagad\u00f3mst\u00f3lsins h\u00e9lt h\u00e1t\u00ed\u00f0arr\u00e6\u00f0u. \u00dear spur\u00f0i hann hva\u00f0 sameini \u00fej\u00f3\u00f0ina. \u201eHva\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[29,54,53,57],"class_list":["post-1154","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eigin-vefsida","tag-frettatiminn","tag-stjornlagadomstoll","tag-tillogur-stjornlagarads","tag-thyskaland"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1154","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1154"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1154\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1158,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1154\/revisions\/1158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1154"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1154"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1154"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}