{"id":1218,"date":"2011-11-17T09:31:43","date_gmt":"2011-11-17T09:31:43","guid":{"rendered":"http:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=1218"},"modified":"2015-07-19T15:44:20","modified_gmt":"2015-07-19T15:44:20","slug":"ny-stjornarskra-er-kirkjan-uti-i-kuldanum-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=1218","title":{"rendered":"N\u00fd stj\u00f3rnarskr\u00e1:  Er kirkjan \u00fati \u00ed kuldanum?"},"content":{"rendered":"<p><em>[Birtist \u00ed Fr\u00e9ttat\u00edmanum 18. n\u00f3vember 2011; fyrri ger\u00f0 h\u00e9r \u00e1 vefs\u00ed\u00f0unni hefur veri\u00f0 stytt l\u00edtillega vegna r\u00fdmistakmarkana bla\u00f0sins.]<\/em><\/p>\n<p>Forseti kirkju\u00feings ger\u00f0i frumvarp stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0s um kirkju\u00e1kv\u00e6\u00f0i stj\u00f3rnarskr\u00e1r a\u00f0 umtalsefni \u00ed r\u00e6\u00f0u vi\u00f0 setningu \u00feingsins s.l. laugardag. T\u00f3nninn var sleginn me\u00f0 tilvitnun \u00ed hin fleygu or\u00f0 Halld\u00f3rs Laxness \u00far munni J\u00f3ns Hreggvi\u00f0ssonar \u201eVont er \u00feeirra r\u00e1ngl\u00e6ti, verra \u00feeirra r\u00e9ttl\u00e6ti\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u00dej\u00f3\u00f0kirkja og kirkjuskipan<\/strong><\/p>\n<p>Kirkju\u00feingsforsetinn segir a\u00f0 stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0 hafi \u201ehlaupist undan \u00feeim vanda a\u00f0 kve\u00f0a \u00e1 um hvort h\u00e9r \u00e1 landi skuli vera \u00fej\u00f3\u00f0kirkja e\u00f0a ekki.\u201c Or\u00f0i\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0kirkja kemur ekki fyrir \u00ed frumvarpi stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0s en meginbreytingin fellst \u00ed \u00feeirri till\u00f6gu a\u00f0 brott falli \u00e1kv\u00e6\u00f0i um \u201ea\u00f0 r\u00edkisvaldi\u00f0 skuli sty\u00f0ja og vernda \u00fej\u00f3\u00f0kirkjuna\u201c svo vitna\u00f0 s\u00e9 \u00ed r\u00e6\u00f0una og um lei\u00f0 \u00ed \u00e1kv\u00e6\u00f0i 62. gr. n\u00fagildandi stj\u00f3rnarskr\u00e1r. Forseti kirkju\u00feings er samm\u00e1la \u00feessari einu raunverulegu efnisbreytingu um \u00fej\u00f3\u00f0kirkjum\u00e1li\u00f0 sem stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0 leggur til: \u201e\u00deetta er arfur fr\u00e1 gamalli t\u00ed\u00f0 og engin \u00fe\u00f6rf er lengur \u00e1 sl\u00edku verndar\u00e1kv\u00e6\u00f0i \u00ed stj\u00f3rnarskr\u00e1.\u201c<\/p>\n<p>\u00de\u00e1 segir forseti kirkjur\u00e1\u00f0s a\u00f0 \u201ebreytingar \u00e1 kirkjuskipaninni \u2013 og \u00fear me\u00f0 s\u00fa spurning hvort h\u00e9r skuli vera \u00fej\u00f3\u00f0kirkja e\u00f0a ekki &#8211; [eru samkv\u00e6mt gildandi stj\u00f3rnarskr\u00e1] h\u00e1\u00f0ar \u00fev\u00ed a\u00f0 Al\u00feingi taki sk\u00fdra \u00e1kv\u00f6r\u00f0un um afn\u00e1m \u00fej\u00f3\u00f0kirkju og \u00fej\u00f3\u00f0in f\u00e1i a\u00f0 grei\u00f0a atkv\u00e6\u00f0i um \u00fe\u00e1 \u00e1kv\u00f6r\u00f0un s\u00e9rstaklega.\u201c H\u00e9r hef\u00f0i forsetinn m\u00e1tt vitna beint \u00ed \u00e1kv\u00e6\u00f0i 2. mgr. 79. gr. stj\u00f3rnarskr\u00e1rinnar: \u201eN\u00fa sam\u00feykkir Al\u00feingi breytingu \u00e1 kirkjuskipun r\u00edkisins samkv\u00e6mt 62. gr., og skal \u00fe\u00e1 leggja \u00fea\u00f0 m\u00e1l undir atkv\u00e6\u00f0i allra kosningarb\u00e6rra manna \u00ed landinu til sam\u00feykktar e\u00f0a synjunar, og skal atkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slan vera leynileg.\u201c<\/p>\n<p>Forsetinn telur \u00e1 hinn b\u00f3ginn a\u00f0 stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0 leggi til a\u00f0 \u201e\u00e1kv\u00f6r\u00f0unarvald\u201c um \u00fea\u00f0 \u201ehvort h\u00e9r \u00e1 landi skuli vera \u00fej\u00f3\u00f0kirkja e\u00f0a ekki\u201c s\u00e9 \u201efengi\u00f0 Al\u00feingi me\u00f0 or\u00f0unum: \u201e\u00cd l\u00f6gum m\u00e1 kve\u00f0a \u00e1 um kirkjuskipan r\u00edkisins\u201d og vitnar hann \u00fe\u00e1 \u00ed 1. mgr. 19. gr. frumvarpsins. Kirkju\u00feingsforseti hef\u00f0i m\u00e1tt vitna \u00ed framhald frumvarpsgreinarinnar, en \u00ed 2. mgr. hennar segir \u201eN\u00fa sam\u00feykkir Al\u00feingi breytingu \u00e1 kirkjuskipan r\u00edkisins og skal \u00fe\u00e1 leggja \u00fea\u00f0 m\u00e1l undir atkv\u00e6\u00f0i allra kosningab\u00e6rra manna \u00ed landinu til sam\u00feykktar e\u00f0a synjunar.\u201c Er \u00feetta fr\u00e1brug\u00f0i\u00f0 \u00fev\u00ed sem er \u00ed gildandi stj\u00f3rnarskr\u00e1?<\/p>\n<p>\u201eMe\u00f0 \u00feessari till\u00f6guger\u00f0 stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0s [um kirkjuskipanina] er \u00fev\u00ed sk\u00f6pu\u00f0 \u00f3vi\u00f0undandi \u00f3vissa,\u201c segir forseti kirkju\u00feings. H\u00fan er \u00fe\u00f3 ekki meiri en \u00ed gildandi stj\u00f3rnarskr\u00e1. B\u00e6\u00f0i samkv\u00e6mt henni svo og frumvarpi stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0s ver\u00f0ur breyttri skipan ekki komi\u00f0 \u00e1 nema \u00fej\u00f3\u00f0in \u00e1kve\u00f0i \u00fea\u00f0 \u00ed sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0ri atkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slu a\u00f0 frumkv\u00e6\u00f0i Al\u00feingis. Hef\u00f0i forseti kirkju\u00feings kosi\u00f0 a\u00f0 stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0 hef\u00f0i teki\u00f0 fram fyrir hendurnar \u00e1 \u00fej\u00f3\u00f0inni og lagt til brottfall allra \u00e1kv\u00e6\u00f0a um kirkjuskipanina?<\/p>\n<p><strong>Var stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0 me\u00f0 sj\u00f3nhverfingar?<\/strong><\/p>\n<p>Forseti kirkju\u00feings leggur \u00fat af ofangreindri till\u00f6gu stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0s um a\u00f0 Al\u00feingi s\u00e9 heimilt a\u00f0 kve\u00f0a \u00e1 um kirkjuskipanina me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 segja: \u201er\u00e9tt eins og s\u00e9rstaka heimild \u00feurfi \u00ed stj\u00f3rnarskr\u00e1 til a\u00f0 Al\u00feingi geti gegnt l\u00f6ggjafarhlutverki s\u00ednu!\u201c Vitaskuld er \u00fea\u00f0 ekki svo a\u00f0 Al\u00feingi geti sett l\u00f6g um hva\u00f0 sem er. Stj\u00f3rnarskr\u00e1 er til \u00feess a\u00f0 setja lagasetningu e\u00f0lileg m\u00f6rk. \u00cd r\u00e1\u00f0ger\u00f0ri stj\u00f3rnarskr\u00e1 er kve\u00f0i\u00f0 \u00e1 um jafnr\u00e6\u00f0i og tr\u00fafrelsi, allt eins og \u00ed hinni n\u00fagildandi. \u00c1n sk\u00fdrrar heimildar \u00ed stj\u00f3rnarskr\u00e1 getur Al\u00feingi \u00fev\u00ed vart sett l\u00f6g um s\u00e9rstaka kirkjuskipan.<\/p>\n<p>\u00de\u00e1 segir forseti kirkju\u00feings: \u201e\u00dea\u00f0 er hins vegar stj\u00f3rnarskr\u00e1rvarinn r\u00e9ttur \u00fej\u00f3\u00f0arinnar sj\u00e1lfrar a\u00f0 \u00e1kve\u00f0a hvort \u00fej\u00f3\u00f0kirkja skuli vera h\u00e9r \u00ed landi e\u00f0a ekki. Framhj\u00e1 \u00feessum r\u00e9tti \u00fej\u00f3\u00f0arinnar ver\u00f0ur ekki gengi\u00f0 me\u00f0 sj\u00f3nhverfingum einum saman.\u201c H\u00e9r vir\u00f0ist forsetinn vera a\u00f0 segja a\u00f0 \u00fea\u00f0 eitt a\u00f0 or\u00f0alagi um kirkjum\u00e1lin ver\u00f0i breytt \u00ed stj\u00f3rnarskr\u00e1 kalli \u00e1 s\u00e9rstaka \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slu samkv\u00e6mt n\u00fagildandi stj\u00f3rnarskr\u00e1. Um \u00feetta deila l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ingar eins og einatt er. Hinu ver\u00f0ur a\u00f0 v\u00edsa \u00e1 bug a\u00f0 stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0 s\u00e9 me\u00f0 \u201esj\u00f3nhverfingar\u201c.<\/p>\n<p><strong>Hvers vegna hin st\u00f3ru or\u00f0in?<\/strong><\/p>\n<p>Vitaskuld er kirkjunnar m\u00f6nnum r\u00e9tt og skylt a\u00f0 tj\u00e1 sig um tr\u00faar- og kirkjum\u00e1la\u00e1kv\u00e6\u00f0i r\u00e1\u00f0ger\u00f0rar stj\u00f3rnarskr\u00e1r. \u00cd lj\u00f3si \u00feess sem a\u00f0 ofan greinir eru \u00feung or\u00f0 forseta kirkju\u00feings, \u00e6\u00f0stu stofnunar \u00fej\u00f3\u00f0kirkjunnar, um frumvarp stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0s \u00fe\u00f3 illskiljanleg.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>\u00deorkell Helgason, sat \u00ed stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0i<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[Birtist \u00ed Fr\u00e9ttat\u00edmanum 18. n\u00f3vember 2011; fyrri ger\u00f0 h\u00e9r \u00e1 vefs\u00ed\u00f0unni hefur veri\u00f0 stytt l\u00edtillega vegna r\u00fdmistakmarkana bla\u00f0sins.] Forseti kirkju\u00feings ger\u00f0i frumvarp stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0s um kirkju\u00e1kv\u00e6\u00f0i stj\u00f3rnarskr\u00e1r a\u00f0 umtalsefni \u00ed r\u00e6\u00f0u vi\u00f0 setningu \u00feingsins s.l. laugardag. T\u00f3nninn var sleginn me\u00f0 tilvitnun \u00ed hin fleygu or\u00f0 Halld\u00f3rs Laxness \u00far munni J\u00f3ns Hreggvi\u00f0ssonar \u201eVont er \u00feeirra r\u00e1ngl\u00e6ti, verra [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[29,53,37],"class_list":["post-1218","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eigin-vefsida","tag-frettatiminn","tag-tillogur-stjornlagarads","tag-thjodkirkjan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1218","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1218"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1218\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2278,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1218\/revisions\/2278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1218"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1218"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1218"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}