{"id":1570,"date":"2012-09-13T10:39:19","date_gmt":"2012-09-13T10:39:19","guid":{"rendered":"http:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=1570"},"modified":"2012-09-13T10:54:44","modified_gmt":"2012-09-13T10:54:44","slug":"vilt-kvi-um-jkirkju-stjrnarskr","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=1570","title":{"rendered":"Vilt \u00fe\u00fa \u00e1kv\u00e6\u00f0i um \u00fej\u00f3\u00f0kirkju \u00ed stj\u00f3rnarskr\u00e1?"},"content":{"rendered":"<p><em>[Birtist \u00ed Fr\u00e9ttabla\u00f0inu 13. september 2012.]<\/em><\/p>\n<p>\u00cd \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slunni um till\u00f6gur stj\u00f3rnlagr\u00e1\u00f0s 20. okt\u00f3ber n.k. ver\u00f0ur spurt um stj\u00f3rnskipunarlega st\u00f6\u00f0u \u00fej\u00f3\u00f0kirkjunnar. Ekki um tilvist hennar heldur um \u00fea\u00f0 hvort kirkjunnar skuli geti\u00f0 s\u00e9rstaklega \u00ed sj\u00e1lfri stj\u00f3rnarskr\u00e1nni. Or\u00f0r\u00e9tt er spurningin \u00feannig: <em>\u201eVilt \u00fe\u00fa a\u00f0 \u00ed n\u00fdrri stj\u00f3rnarskr\u00e1 ver\u00f0i \u00e1kv\u00e6\u00f0i um \u00fej\u00f3\u00f0kirkju \u00e1 \u00cdslandi?\u201c<\/em><\/p>\n<p>M\u00e1li\u00f0 er hitam\u00e1l og e\u00f0lilegt a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0in s\u00e9 spur\u00f0. Frambj\u00f3\u00f0endur til stj\u00f3rnlaga\u00feings \u2013 og s\u00ed\u00f0ar fulltr\u00faar \u00ed stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0i \u2013 fengu kr\u00f6ftug tilm\u00e6li annars vegar fr\u00e1 \u00feeim sem vilja algeran a\u00f0skilna\u00f0 r\u00edkis og kirkju og \u00fear me\u00f0 \u00f6ll \u00e1kv\u00e6\u00f0i um \u00fej\u00f3\u00f0kirkju burt \u00far stj\u00f3rnarskr\u00e1 og hins vegar fr\u00e1 \u00feeim sem vilja \u00f3breytt fyrirkomulag.<\/p>\n<p>\u00c1 \u00dej\u00f3\u00f0fundinum 2010, sem var a\u00f0dragandi a\u00f0 \u00f6llu starfi stj\u00f3rnlaga\u00feings og s\u00ed\u00f0ar stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0s, voru sko\u00f0anir skiptar um \u00feetta m\u00e1l. Stj\u00f3rnlaganefnd \u2013 sem var fagnefnd til undirb\u00fanings starfinu \u2013 reifa\u00f0i \u00fev\u00ed b\u00e1\u00f0a kosti og lag\u00f0i fram textad\u00e6mi um hvort tveggja.<\/p>\n<p>Skulu n\u00fa f\u00e6r\u00f0 helstu r\u00f6k fyrir hvoru tveggja svarinu, j\u00e1 e\u00f0a nei.<\/p>\n<p><strong>R\u00f6k fyrir J\u00c1 vi\u00f0 spurningunni<\/strong><\/p>\n<p>\u00deeir sem svara umr\u00e6ddri spurningu me\u00f0 j\u00e1i eru v\u00e6ntanlega a\u00f0 grei\u00f0a \u00fev\u00ed atkv\u00e6\u00f0i a\u00f0 \u00e1kv\u00e6\u00f0i um \u00fej\u00f3\u00f0kirkjuna ver\u00f0i \u00f3breytt fr\u00e1 \u00fev\u00ed sem er \u00ed gildandi stj\u00f3rnarskr\u00e1, en \u00feau eru einkum \u00feessi:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><strong>S1<\/strong>: <em>Hin evangeliska l\u00faterska kirkja skal vera \u00fej\u00f3\u00f0kirkja \u00e1 \u00cdslandi, og skal r\u00edkisvaldi\u00f0 a\u00f0 \u00fev\u00ed leyti sty\u00f0ja hana og vernda. Breyta m\u00e1 \u00feessu me\u00f0 l\u00f6gum. (62. gr.)<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><strong>S2<\/strong>: <em>Allir eiga r\u00e9tt \u00e1 a\u00f0 stofna tr\u00faf\u00e9l\u00f6g og i\u00f0ka tr\u00fa s\u00edna \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 sannf\u00e6ringu hvers og eins. \u00de\u00f3 m\u00e1 ekki kenna e\u00f0a fremja neitt sem er gagnst\u00e6tt g\u00f3\u00f0u si\u00f0fer\u00f0i e\u00f0a allsherjarreglu. (63. gr.)<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><strong>S3<\/strong>: <em>N\u00fa sam\u00feykkir Al\u00feingi breytingu \u00e1 kirkjuskipun r\u00edkisins samkv\u00e6mt 62. gr. og skal \u00fe\u00e1 leggja \u00fea\u00f0 m\u00e1l undir atkv\u00e6\u00f0i allra kosningarb\u00e6rra manna \u00ed landinu til sam\u00feykktar e\u00f0a synjunar, og skal atkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slan vera leynileg. (79. gr., 2. mgr.)<\/em><\/p>\n<p>R\u00f6k fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 halda \u00feessum \u00e1kv\u00e6\u00f0um efnislega \u00f3breyttum eru m.a. s\u00f6g\u00f0 \u00feessi:<\/p>\n<ul>\n<li>Mikill meirihluti \u00fej\u00f3\u00f0arinnar er \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0kirkjunni. Ekki er \u00e1st\u00e6\u00f0a e\u00f0a tilefni n\u00fa til a\u00f0 losa um tengsl \u00fej\u00f3\u00f0kirkjunnar og r\u00edkisins.<\/li>\n<li>Mannr\u00e9ttindad\u00f3mst\u00f3ll Evr\u00f3pu telur r\u00edkiskirkju ekki stangast \u00e1 vi\u00f0 \u00f6nnur mannr\u00e9ttinda- e\u00f0a tr\u00fafrelsis\u00e1kv\u00e6\u00f0i.<\/li>\n<li>\u00dej\u00f3\u00f0kirkja er \u00ed Danm\u00f6rku og Noregi, en \u00feanga\u00f0 s\u00e6kjum vi\u00f0 margt, ef ekki flest, \u00ed stj\u00f3rnskipun okkar.<\/li>\n<li>S\u00e9rhver breyting \u00e1 stj\u00f3rnarskr\u00e1r\u00e1kv\u00e6\u00f0unum um kirkjuna (S1-S3) kallar \u00e1 s\u00e9rstakt sam\u00feykki \u00fej\u00f3\u00f0arinnar (S3) a\u00f0 mati sumra l\u00f6gspekinga. \u00deessu er andm\u00e6lt af \u00f6\u00f0rum me\u00f0 \u00feeim r\u00f6kum a\u00f0 einungis \u00feurfi a\u00f0 leita til \u00fej\u00f3\u00f0arinnar ef kirkjuskipaninni er breytt me\u00f0 almennum l\u00f6gum. \u00deetta geti ekki \u00e1tt vi\u00f0 um stj\u00f3rnarskr\u00e1rbreytingar.<\/li>\n<li>Hv\u00ed ekki a\u00f0 fara a\u00f0 eins og n\u00fa er r\u00e1\u00f0gert \u00ed Noregi um a\u00f0 r\u00edki\u00f0 skuli \u00e1fram sty\u00f0ja \u00fej\u00f3\u00f0kirkjuna en jafnframt \u00f6nnur tr\u00faf\u00e9l\u00f6g svo a\u00f0 jafnr\u00e6\u00f0is s\u00e9 g\u00e6tt? \u00c1m\u00f3ta lausn var r\u00e6dd \u00ed stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0i en tali\u00f0 varhugavert a\u00f0 gefa illa skilgreinanlegum f\u00e9l\u00f6gum vilyr\u00f0i um r\u00edkisstu\u00f0ning.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>R\u00f6k fyrir NEI vi\u00f0 spurningunni<\/strong><\/p>\n<p>Ekki er fullj\u00f3st hva\u00f0 taki vi\u00f0 ver\u00f0i neii\u00f0 ofan \u00e1. En v\u00e6ntanlega eru \u00feeir sem segja nei a\u00f0 l\u00fdsa yfir stu\u00f0ningi vi\u00f0 till\u00f6gur stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0s um kirkjuskipanina en \u00fe\u00e6r eru einkum \u00feessar:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><strong>R1<\/strong>:<em> \u00d6llum skal trygg\u00f0ur r\u00e9ttur til tr\u00faar og l\u00edfssko\u00f0unar, \u00fear me\u00f0 talinn r\u00e9tturinn til a\u00f0 breyta um tr\u00fa e\u00f0a sannf\u00e6ringu og standa utan tr\u00faf\u00e9laga. (18. gr., 1. mgr.)<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><strong>R<\/strong><strong>2:<\/strong><em>\u00a0\u00cd l\u00f6gum m\u00e1 kve\u00f0a \u00e1 um kirkjuskipan r\u00edkisins. (19. gr., 1. mgr.)<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><strong>R3<\/strong>:<em> N\u00fa sam\u00feykkir Al\u00feingi breytingu \u00e1 kirkjuskipan r\u00edkisins og skal \u00fe\u00e1 leggja \u00fea\u00f0 m\u00e1l undir atkv\u00e6\u00f0i allra kosningab\u00e6rra manna \u00ed landinu til sam\u00feykktar e\u00f0a synjunar. (19. mgr., 2. mgr.)<\/em><\/p>\n<p><em><\/em>Eftir miklar vangaveltur \u00ed stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0i fannst \u00feessi ger\u00f0 sem \u00fe\u00f3tti v\u00e6nleg m\u00e1lami\u00f0lun og s\u00e1ttatillaga milli beggja hugmynda stj\u00f3rnlaganefndar. R\u00f6kin eru t.d. \u00feessi:<\/p>\n<ul>\n<li>S\u00e9 \u00fej\u00f3\u00f0kirkju\u00e1kv\u00e6\u00f0i\u00f0 (S1) fellt \u00fat \u00far stj\u00f3rnarskr\u00e1nni er tr\u00fafrelsi\u00f0 (R1) formlega a\u00f0 fullu virt. \u00deetta \u00e1 a\u00f0 gera n\u00fa, \u00feegar stj\u00f3rnarskr\u00e1in er \u00ed heildarendursko\u00f0un, en ekki gera \u00fea\u00f0 a\u00f0 s\u00e9rst\u00f6ku \u00e1greiningsefni s\u00ed\u00f0ar.<\/li>\n<li>M\u00e1lami\u00f0lun r\u00e1\u00f0sins felst \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 heimila \u00e1fram s\u00e9rst\u00f6k l\u00f6g um samband r\u00edkis og kirkju (R2) og halda \u00fev\u00ed \u00f3breyttu a\u00f0 lagabreytingar um kirkjuskipanina \u00feurfi a\u00f0 bera undir \u00fej\u00f3\u00f0ina (R3).<\/li>\n<li>Stj\u00f3rnarskr\u00e1r\u00e1kv\u00e6\u00f0i um s\u00e9rstaka \u00fej\u00f3\u00f0- e\u00f0a r\u00edkiskirkju eru \u00e1 undanhaldi \u00ed grannl\u00f6ndunum. \u00deannig hurfu \u00feau \u00fat \u00far s\u00e6nsku og finnsku stj\u00f3rnarskr\u00e1num um s\u00ed\u00f0ustu aldam\u00f3t.<\/li>\n<li>Finna m\u00e1 n\u00fdtt fyrirkomulag um samskipti r\u00edkis og kirkju vi\u00f0 hentugleika, t.d. a\u00f0 s\u00e6nskri fyrirmynd \u00fear sem r\u00edki\u00f0 og \u00fej\u00f3\u00f0kirkjan hafa gert me\u00f0 s\u00e9r s\u00e9rstakan \u00fej\u00f3nustusamning. \u00dear yr\u00f0i m.a. kve\u00f0i\u00f0 \u00e1 um hi\u00f0 mikilv\u00e6ga menningarhlutverk kirkjunnar.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u00c1lyktun<\/strong><\/p>\n<p>Stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0 f\u00f3r a\u00f0 d\u00e6mi \u00deorgeirs lj\u00f3svetningago\u00f0a um bil beggja. R\u00e1\u00f0i\u00f0 leggur til n\u00fdja skipan \u00fear sem engin tr\u00fa n\u00fdtur s\u00e9rstakrar stj\u00f3rnarskr\u00e1rbundinnar verndar r\u00edkisins, en a\u00f0 samband r\u00edkis og \u00fej\u00f3\u00f0kirkju megi haldast \u00f3breytt \u00fear til \u00fej\u00f3\u00f0in kann a\u00f0 kj\u00f3sa anna\u00f0.<\/p>\n<p>\u00deeir sem vilja svara \u00feessari spurningu \u00ed anda frumvarps stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0s gera \u00fea\u00f0 me\u00f0 neii. \u00dea\u00f0 er \u00f6ndvert vi\u00f0 allar hinar spurningarnar \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slunni \u00fear sem stu\u00f0ningur vi\u00f0 sj\u00f3narmi\u00f0 r\u00e1\u00f0sins felst \u00ed j\u00e1yr\u00f0i.<\/p>\n<p>Pistilh\u00f6fundur m\u00e6lir me\u00f0 neii vi\u00f0 spurningunni um s\u00e9rstakt \u00fej\u00f3\u00f0kirkju\u00e1kv\u00e6\u00f0i en telur \u00fe\u00f3 a\u00f0 sl\u00edkt \u00e1kv\u00e6\u00f0i stangist ekki \u00e1 vi\u00f0 a\u00f0ra \u00fe\u00e6tti \u00ed stj\u00f3rnarskr\u00e1rdr\u00f6gunum vilji \u00fej\u00f3\u00f0in halda formlegri st\u00f6\u00f0u \u00fej\u00f3\u00f0kirkjunnar \u00f3breyttri. Hvort sem ver\u00f0ur ofan \u00e1 breytir \u00fea\u00f0 \u00fev\u00ed ekki a\u00f0 stj\u00f3rnarskr\u00e1 okkar, s\u00fa n\u00faverandi og s\u00fa komandi, er og ver\u00f0ur bygg\u00f0 \u00e1 kristnum gildum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[Birtist \u00ed Fr\u00e9ttabla\u00f0inu 13. september 2012.] \u00cd \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slunni um till\u00f6gur stj\u00f3rnlagr\u00e1\u00f0s 20. okt\u00f3ber n.k. ver\u00f0ur spurt um stj\u00f3rnskipunarlega st\u00f6\u00f0u \u00fej\u00f3\u00f0kirkjunnar. Ekki um tilvist hennar heldur um \u00fea\u00f0 hvort kirkjunnar skuli geti\u00f0 s\u00e9rstaklega \u00ed sj\u00e1lfri stj\u00f3rnarskr\u00e1nni. Or\u00f0r\u00e9tt er spurningin \u00feannig: \u201eVilt \u00fe\u00fa a\u00f0 \u00ed n\u00fdrri stj\u00f3rnarskr\u00e1 ver\u00f0i \u00e1kv\u00e6\u00f0i um \u00fej\u00f3\u00f0kirkju \u00e1 \u00cdslandi?\u201c M\u00e1li\u00f0 er hitam\u00e1l og [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[28,53,64,37],"class_list":["post-1570","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eigin-vefsida","tag-frettabladid","tag-tillogur-stjornlagarads","tag-thjodaratkvaedagreidsla-2012","tag-thjodkirkjan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1570","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1570"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1570\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1572,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1570\/revisions\/1572"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1570"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1570"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1570"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}