{"id":1938,"date":"2014-02-19T09:56:15","date_gmt":"2014-02-19T09:56:15","guid":{"rendered":"http:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=1938"},"modified":"2014-07-15T20:04:10","modified_gmt":"2014-07-15T20:04:10","slug":"skemmdarverk-a-skalholti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=1938","title":{"rendered":"Skemmdarverk \u00e1 Sk\u00e1lholti"},"content":{"rendered":"<p><em>[Birtist \u00ed Morgunbla\u00f0inu 19. febr\u00faar 2014.]<\/em><\/p>\n<p>Kirkjur\u00e1\u00f0, sem vir\u00f0ist hafa n\u00e1\u00f0 \u00f6llum v\u00f6ldum innan \u00fej\u00f3\u00f0kirkjunnar, hefur \u00e1kve\u00f0i\u00f0 a\u00f0 leigja veitinga- og gisti\u00fej\u00f3nustu \u00ed Sk\u00e1lholti undir h\u00f3telrekstur. \u00c1formum um a\u00f0 sl\u00e1 l\u00edka v\u00edgslubiskup af vir\u00f0ist \u00fe\u00f3 hafa veri\u00f0 fresta\u00f0.<br \/>\nHva\u00f0 gengur m\u00f6nnum til? Sagt er a\u00f0 r\u00e9tta \u00feurfi fj\u00e1rhag sta\u00f0arins vi\u00f0. N\u00faverandi v\u00edgslubiskup er \u00feegar b\u00fainn a\u00f0 \u00fev\u00ed. Hann t\u00f3k a\u00f0 v\u00edsu vi\u00f0 allmiklum skuldum en \u00fe\u00e6r ver\u00f0a seint greiddar af sta\u00f0num einum. Vissulega hefur fj\u00e1rhagur \u00fej\u00f3\u00f0kirkjunnar versna\u00f0 eftir hrun og taka \u00fearf \u00e1 \u00fev\u00ed m\u00e1li. \u00cd \u00feeim efnum er margt sem gr\u00edpa m\u00e1 til sem veldur ekki \u00fej\u00f3\u00f0arska\u00f0a eins og ni\u00f0urrif \u00ed Sk\u00e1lholti.<br \/>\nBenda m\u00e1 a\u00f0 enn t\u00ed\u00f0kast \u00fea\u00f0 a\u00f0 prestar hir\u00f0i ar\u00f0 af kirkjuj\u00f6r\u00f0um. Ekki \u00feeir sem mestan hafa starfann og \u00e6ttu e.t.v. launauppb\u00f3t skilda. Nei, \u00fea\u00f0 eru einkum prestar \u00ed f\u00e1mennum prestak\u00f6llum sem hafa \u00f3m\u00e6ldan ar\u00f0 af laxvei\u00f0ileyfum, \u00e6\u00f0arvarpi e\u00f0a leigutekjum svo a\u00f0 d\u00e6mi s\u00e9u tekin. \u00deetta er arfleif\u00f0 fr\u00e1 19. \u00f6ld, nokku\u00f0 sem l\u00f6ngu er b\u00fai\u00f0 a\u00f0 leggja af hj\u00e1 emb\u00e6ttism\u00f6nnum r\u00edkisins, en kirkjan er h\u00e9r f\u00f3rnarlamb har\u00f0rar hagsmunag\u00e6slu. \u00de\u00e1 er engin go\u00f0g\u00e1 a\u00f0 sameina minnstu prestak\u00f6llin. N\u00fa er \u00fea\u00f0 svo a\u00f0 \u201es\u00e1lusorgunarmisv\u00e6gi\u2018\u201c er 1:20 \u00fear sem tala s\u00f3knarbarna hvers prests er \u00e1 bilinu fr\u00e1 300 til 6000. Margir telja nau\u00f0synlegt a\u00f0 jafna atkv\u00e6\u00f0isr\u00e9tt til \u00feingkosninga eftir b\u00fasetu en \u00fear er \u00fe\u00f3 misv\u00e6gi\u00f0 a\u00f0eins 1:2. Leigutekjur af Sk\u00e1lholti yr\u00f0u vart meiri en \u00fea\u00f0 sem sparast g\u00e6ti vi\u00f0 samruna tveggja prestakalla.<br \/>\nSk\u00e1lholt er ekki bara einhver kirkjusta\u00f0ur. Sk\u00e1lholt var og er mi\u00f0st\u00f6\u00f0 mennta, menningar og s\u00f6gu og ekki a\u00f0eins fyrir \u00fej\u00f3\u00f0kirkjuf\u00f3lk heldur \u00fej\u00f3\u00f0ina alla. R\u00edkisvaldi\u00f0 hefur s\u00fdnt \u00fea\u00f0 \u00ed verki me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 f\u00e6ra \u00fej\u00f3\u00f0kirkjunni Sk\u00e1lholtssta\u00f0 og kosta byggingu sk\u00f3lans a\u00f0 verulegu leyti og rekstur hans um hr\u00ed\u00f0. R\u00e1\u00f0herra sag\u00f0i vi\u00f0 afhendingu sta\u00f0arins a\u00f0 \u00fear \u00e6tti a\u00f0 starfr\u00e6kja \u00fea\u00f0 sem \u201es\u00e6mdi sta\u00f0num\u201c. Og enn eru \u00ed gildi l\u00f6g um Sk\u00e1lholtssk\u00f3la. Hefur kirkjan lagalegan r\u00e9tt til a\u00f0 leigja sta\u00f0inn, \u00fej\u00f3\u00f0argj\u00f6fina, einkaa\u00f0ilum? Alla vega ekki si\u00f0fer\u00f0ilegan.<br \/>\nSumir kunna a\u00f0 segja a\u00f0 varla ska\u00f0i \u00fea\u00f0 kirkju- og menningarstarf \u00e1 Sk\u00e1lholtssta\u00f0 a\u00f0 \u00fear s\u00e9 rekin h\u00f3telstarfsemi. \u00dea\u00f0 fer allt eftir \u00fev\u00ed hvernig og hvar \u00e1 sta\u00f0num. Vissulega g\u00e6ti \u00fea\u00f0 or\u00f0i\u00f0 sta\u00f0num upplyfting a\u00f0 meira l\u00edf ver\u00f0i \u00ed n\u00e6sta n\u00e1grenni, jafnvel h\u00f3tel. En ekki \u00e1 hla\u00f0inu vi\u00f0 kirkjuna. Sk\u00f3linn og kirkjan heyra saman og gera hi\u00f0 andlega starf m\u00f6gulegt. Vart myndi s\u00f6fnu\u00f0ur leigja burt safna\u00f0arheimili sitt undir fjarskylda starfsemi. Sk\u00e1lholtssk\u00f3li er safna\u00f0arheimili vi\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0arkirkju.<br \/>\nEitt af \u00fev\u00ed sem vel hefur heppnast og haldi\u00f0 nafni Sk\u00e1lholts \u00e1 lofti eru Sumart\u00f3nleikar \u00ed Sk\u00e1lholtskirkju sem munu fagna fertugasta sumri s\u00ednu \u00ed \u00e1r me\u00f0 gl\u00e6silegri dagskr\u00e1, og \u00fea\u00f0 \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0kirkjan \u2013 a\u00f0 undirlagi kirkjur\u00e1\u00f0s \u2013 s\u00e9 steinh\u00e6tt a\u00f0 styrkja starfsemina. \u00cd \u00feetta sinn hefur fengist f\u00e9 \u00far norr\u00e6num sj\u00f3\u00f0um til a\u00f0 hafa veglegt norr\u00e6nt \u00edvaf, enda eru Sumart\u00f3nleikarnir elsta starfandi barokkh\u00e1t\u00ed\u00f0 \u00e1 Nor\u00f0url\u00f6ndum. En a\u00f0 loknu komandi sumri er allt eins v\u00edst a\u00f0 h\u00e1t\u00ed\u00f0inni ver\u00f0i beint e\u00f0a \u00f3beint \u00fath\u00fdst, hvort sem er af kirkjur\u00e1\u00f0i e\u00f0a h\u00f3telhaldara.<br \/>\nHva\u00f0 me\u00f0 vir\u00f0ingu fyrir \u00feeim sem hafa lagt sig fram um heill Sk\u00e1lholts: Sigurbj\u00f6rn Einarsson biskup, H\u00f6r\u00f0 Bjarnason h\u00fasameistara, Bjarna Benediktsson \u00fe\u00e1verandi kirkjum\u00e1lar\u00e1\u00f0herra, \u00de\u00f3rarin \u00de\u00f3rarinsson l\u00fd\u00f0h\u00e1sk\u00f3lafr\u00f6mu\u00f0, Heimi Steinsson fyrsta rektor Sk\u00e1lholtssk\u00f3la, Harald Hope prest \u00ed Noregi auk fj\u00f6lda annarra gefenda \u00e1 Nor\u00f0url\u00f6ndum; e\u00f0a \u00fe\u00e1 t\u00f3nlistarmenn sem hafa teki\u00f0 \u00e1stf\u00f3stri vi\u00f0 Sk\u00e1lholt og kirkjuna me\u00f0 s\u00ednum fagra hlj\u00f3mbur\u00f0i? Nefna m\u00e1 R\u00f3bert Abraham Ott\u00f3sson sem st\u00f3\u00f0 fyrir t\u00f3nmennt \u00ed Sk\u00e1lholti \u00ed \u00e1ratugi, Helgu Ing\u00f3lfsd\u00f3ttur semballeikara sem stofna\u00f0i Sumart\u00f3nleikana og var\u00f0i starfs\u00e6vi sinni \u00ed \u00feeirra \u00fe\u00e1gu e\u00f0a Man\u00faelu Wiesler flautuleikara sem fyllti kirkjuna t\u00f6frat\u00f3num sumar eftir sumar. Allt \u00feetta f\u00f3lk er l\u00e1ti\u00f0 en einum n\u00falifandi skal b\u00e6tt \u00ed \u00feessa upptalningu: Jaap Schr\u00f6der heimsfr\u00e6gum fi\u00f0luleikara sem hefur \u00ed tvo \u00e1ratugi leiki\u00f0 og stj\u00f3rna\u00f0 \u00e1 Sumart\u00f3nleikunum og s\u00ed\u00f0an gefi\u00f0 sta\u00f0num umfangsmiki\u00f0 og ver\u00f0m\u00e6tt n\u00f3tnab\u00f3kasafn sitt.<br \/>\nHver ber \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 \u00fev\u00ed skemmdarverki sem n\u00fa vofir yfir Sk\u00e1lholti? Er ekki biskup \u00cdslands forseti kirkjur\u00e1\u00f0s? Er h\u00fan samm\u00e1la? Varla. Er biskup undir \u00e6givaldi sj\u00e1lfskipa\u00f0ra \u00e6\u00f0stupresta? Hverjir eru \u00feessir vandr\u00e6\u00f0amenn? N\u00fdta \u00feeir s\u00e9r a\u00f0 biskup er n\u00fa kona sem vill \u00f6llum vel? Hvernig v\u00e6ri \u00fe\u00e1 a\u00f0 kvenprestar, sem br\u00e1tt komast \u00ed meirihluta, sty\u00f0ji st\u00f6llu s\u00edna og standi gegn karlrembunum?<br \/>\n\u00dea\u00f0 er \u00feungb\u00e6rt a\u00f0 tala um skemmdarverk, en \u00ed lj\u00f3si \u00feess sem \u00e9g hef or\u00f0i\u00f0 \u00e1skynja er \u00fea\u00f0 \u00fev\u00ed mi\u00f0ur l\u00fdsing \u00e1 \u00fev\u00ed sem er a\u00f0 gerast \u00ed Sk\u00e1lholti. Og \u00fe\u00f3 hef \u00e9g \u00ed \u00feessari grein ekki fjalla\u00f0 um anna\u00f0 hneyksli, yfirbyggingu yfir svokalla\u00f0a \u00deorl\u00e1ksb\u00fa\u00f0 sem ver\u00f0ur tafarlaust a\u00f0 fjarl\u00e6gja.<br \/>\nSk\u00e1lholt \u00e1 sinn sta\u00f0 \u00ed hjarta \u00fej\u00f3\u00f0arinnar, r\u00e9tt eins og \u00deingvellir. \u00dea\u00f0 m\u00e1 aldrei l\u00ed\u00f0ast a\u00f0 f\u00e1menn kl\u00edka innan kirkjunnar stofni framt\u00ed\u00f0 \u00feessa helgista\u00f0ar \u00ed vo\u00f0a.<br \/>\n<em>H\u00f6fundur er velunnari Sk\u00e1lholts.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[Birtist \u00ed Morgunbla\u00f0inu 19. febr\u00faar 2014.] Kirkjur\u00e1\u00f0, sem vir\u00f0ist hafa n\u00e1\u00f0 \u00f6llum v\u00f6ldum innan \u00fej\u00f3\u00f0kirkjunnar, hefur \u00e1kve\u00f0i\u00f0 a\u00f0 leigja veitinga- og gisti\u00fej\u00f3nustu \u00ed Sk\u00e1lholti undir h\u00f3telrekstur. \u00c1formum um a\u00f0 sl\u00e1 l\u00edka v\u00edgslubiskup af vir\u00f0ist \u00fe\u00f3 hafa veri\u00f0 fresta\u00f0. Hva\u00f0 gengur m\u00f6nnum til? Sagt er a\u00f0 r\u00e9tta \u00feurfi fj\u00e1rhag sta\u00f0arins vi\u00f0. N\u00faverandi v\u00edgslubiskup er \u00feegar b\u00fainn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[27,59,37,76],"class_list":["post-1938","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eigin-vefsida","tag-morgunbladid","tag-skalholt","tag-thjodkirkjan","tag-thorlaksbud"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1938","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1938"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1938\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2030,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1938\/revisions\/2030"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1938"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1938"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1938"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}