{"id":2150,"date":"2015-01-29T15:10:21","date_gmt":"2015-01-29T15:10:21","guid":{"rendered":"http:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=2150"},"modified":"2024-01-07T13:28:49","modified_gmt":"2024-01-07T13:28:49","slug":"umbaetur-a-kosningakerfinu-iv-utdeiling-jofnunarsaeta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=2150","title":{"rendered":"Umb\u00e6tur \u00e1 kosningakerfinu: IV. \u00datdeiling j\u00f6fnunars\u00e6ta"},"content":{"rendered":"<p>Pistill \u00feessi, <a href=\"https:\/\/thorkellhelgason.is\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/Umb\u00e6tur-\u00e1-kosningakerfinu-\u00datdeiling-j\u00f6fnunars\u00e6ta1.pdf\">Umb\u00e6tur \u00e1 kosningakerfinu: IV \u00datdeiling j\u00f6fnunars\u00e6ta<\/a>,\u00a0er fj\u00f3r\u00f0i og s\u00ed\u00f0asti efnispistla um umb\u00e6tur \u00e1 kosningakerfinu sem koma \u00ed framhaldi af yfirlitsgrein um vi\u00f0fangsefni\u00f0. Greinarnar er a\u00f0 finna \u00ed einni heild \u00ed hausthefti 2014 af ritinu <em>Stj\u00f3rnm\u00e1l og stj\u00f3rns\u00fdsla.<\/em><\/p>\n<p>\u00cd inngangi pistilsins segir m.a.:<\/p>\n<p>Me\u00f0 kosningal\u00f6gum \u00feeim sem komu til framkv\u00e6mda 1934 var \u00feings\u00e6tum skipt \u00ed tvo h\u00f3pa, kj\u00f6rd\u00e6miss\u00e6ti og j\u00f6fnunars\u00e6ti (\u00fe\u00e1 nefnd uppb\u00f3tars\u00e6ti). Kj\u00f6rd\u00e6miss\u00e6tunum var og er alfari\u00f0 \u00fathluta\u00f0 \u00e1 grundvelli \u00farslita innan hvers kj\u00f6rd\u00e6mis en j\u00f6fnunars\u00e6tum er \u00fathluta\u00f0 innan hvers kj\u00f6rd\u00e6mis me\u00f0 tilliti til \u00farslita \u00e1 landinu \u00f6llu. Allt til kosninganna 1987 gat tala s\u00e6ta hvers kj\u00f6rd\u00e6mis sveiflast talsvert allt eftir \u00farslitunum \u00ed heild. Fr\u00e1 og me\u00f0 kosningunum 1987 er \u00fea\u00f0 \u00e1 hinn b\u00f3ginn l\u00f6gbundi\u00f0 og lj\u00f3st fyrir hverjar kosningar hve m\u00f6rg s\u00e6ti hvert kj\u00f6rd\u00e6mi skal fr\u00e1.<\/p>\n<p>\u00datdeiling j\u00f6fnunars\u00e6ta til einstakra lista er fl\u00f3ki\u00f0 vi\u00f0fangsefni og var eitt \u00f6r\u00f0ugasta \u00farlausnarefni\u00f0 vi\u00f0 breytingarnar sem st\u00f3\u00f0u yfir \u00e1rin 1983-1987. 17 \u00deegar h\u00e9r er komi\u00f0 s\u00f6gu \u00ed \u00fathlutun \u00feings\u00e6ta er vita\u00f0 hvernig j\u00f6fnunars\u00e6tin eiga a\u00f0 skiptast \u00e1 milli flokkanna og hve m\u00f6rg j\u00f6fnunars\u00e6ti (eitt e\u00f0a tv\u00f6 samkv\u00e6mt n\u00fagildandi l\u00f6gum) eiga heima \u00ed hverju kj\u00f6rd\u00e6mi. Jafnframt er \u00fea\u00f0 sj\u00e1lfgefi\u00f0 markmi\u00f0 a\u00f0 j\u00f6fnunars\u00e6ti hvers kj\u00f6rd\u00e6mis s\u00e9u eftir f\u00f6ngum \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 atkv\u00e6\u00f0astyrk, s\u00e9u sem sagt sem l\u00edkust \u00fev\u00ed a\u00f0 vera framhald af \u00fathlutun kj\u00f6rd\u00e6miss\u00e6ta. \u00deetta markmi\u00f0 stangast einatt \u00e1 vi\u00f0 hinar gefnu forsendur um s\u00e6ti hvers flokks og hvers kj\u00f6rd\u00e6mis.<\/p>\n<p>\u00cd grundvallaratri\u00f0um er \u00fatdeiling j\u00f6fnunars\u00e6ta vi\u00f0fangsefni kosningalaga \u00e1 \u00f6llum Nor\u00f0url\u00f6ndunum, nema \u00ed Finnlandi \u00fear sem ekki eru nein j\u00f6fnunars\u00e6ti. Fyrirkomulagi\u00f0 \u00ed Skandinav\u00edu, en \u00fe\u00f3 einkum Noregi, svipar mj\u00f6g til \u00feess sem er h\u00e9r \u00e1 landi.<\/p>\n<p>\u00deetta vi\u00f0fangsefni\u00a0&#8230;\u00a0hefur \u00ed vaxandi m\u00e6li veri\u00f0 til umr\u00e6\u00f0u me\u00f0al fr\u00e6\u00f0imanna s\u00ed\u00f0ustu \u00e1ratugi. Brautry\u00f0jendur voru \u00feeir Balinski og Demange (1989a og 1989b). \u00deeir stilla upp g\u00e6\u00f0akr\u00f6fum sem s\u00e9rhver \u00fatdeilingara\u00f0fer\u00f0 j\u00f6fnunars\u00e6ta \u00e6tti a\u00f0 uppfylla.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pistill \u00feessi, Umb\u00e6tur \u00e1 kosningakerfinu: IV \u00datdeiling j\u00f6fnunars\u00e6ta,\u00a0er fj\u00f3r\u00f0i og s\u00ed\u00f0asti efnispistla um umb\u00e6tur \u00e1 kosningakerfinu sem koma \u00ed framhaldi af yfirlitsgrein um vi\u00f0fangsefni\u00f0. Greinarnar er a\u00f0 finna \u00ed einni heild \u00ed hausthefti 2014 af ritinu Stj\u00f3rnm\u00e1l og stj\u00f3rns\u00fdsla. \u00cd inngangi pistilsins segir m.a.: Me\u00f0 kosningal\u00f6gum \u00feeim sem komu til framkv\u00e6mda 1934 var \u00feings\u00e6tum skipt [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[8,80,81,53,86],"class_list":["post-2150","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eigin-vefsida","tag-althingiskosningar","tag-kosningakerfi","tag-stjornmal-og-stjornsysla","tag-tillogur-stjornlagarads","tag-umbaetur-a-kosningakerfinu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2150","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2150"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2150\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2986,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2150\/revisions\/2986"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2150"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2150"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2150"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}