{"id":2449,"date":"2016-04-03T10:53:14","date_gmt":"2016-04-03T10:53:14","guid":{"rendered":"http:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=2449"},"modified":"2019-03-17T10:27:12","modified_gmt":"2019-03-17T10:27:12","slug":"hvad-sagdi-stjornlagarad-um-tillogur-stjornarskrarnefndar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=2449","title":{"rendered":"Hva\u00f0 sag\u00f0i stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0 um till\u00f6gur stj\u00f3rnarskr\u00e1rnefndar?"},"content":{"rendered":"<p><b><\/b><em>[Pistill \u00feessi birtist \u00ed Fr\u00e9ttabla\u00f0inu, 2. apr\u00edl 2016. Uppsetningin er \u00fear l\u00edtilega brenglu\u00f0, en h\u00e9r r\u00e9tt.]<\/em><\/p>\n<p>Stj\u00f3rnarskr\u00e1rnefnd s\u00fa er skipu\u00f0 var 2013 hefur lagt fram dr\u00f6g a\u00f0 frumv\u00f6rpum um breytingar \u00e1 \u00feremur megin\u00fe\u00e1ttum n\u00fagildandi stj\u00f3rnarskr\u00e1r; n\u00e1nar tilteki\u00f0 um \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slur, umhverfisvernd og n\u00e1tt\u00faruau\u00f0lindir.<\/p>\n<p>Stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0 sem starfa\u00f0i sumari\u00f0 2011 fjalla\u00f0i um \u00f6ll \u00feessi atri\u00f0i og t\u00f3k \u00e1 \u00feeim \u00ed frumvarpsdr\u00f6gum s\u00ednum. \u00cdtarlegan samanbur\u00f0 \u00e1 till\u00f6gum nefndarinnar og r\u00e1\u00f0sins er a\u00f0 finna \u00e1 vefs\u00ed\u00f0unni <a href=\"https:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=2395\">https:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=2395<\/a>. Um margt gengur stj\u00f3rnarskr\u00e1rnefnd skemur en stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0.<\/p>\n<p><u>Nefndin og r\u00e1\u00f0i\u00f0<\/u><\/p>\n<p><u><\/u>Undirrita\u00f0ur hn\u00fdtur einkum um eftirfarandi atri\u00f0i \u00fear sem stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0 og stj\u00f3rnarskr\u00e1rnefnd greinir \u00e1:<\/p>\n<ol>\n<li>Stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0 lag\u00f0i til a\u00f0 10% kosningab\u00e6rra manna g\u00e6ti kalla\u00f0 eftir \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slu til a\u00f0 hnekkja n\u00fdsam\u00feykktum l\u00f6gum fr\u00e1 Al\u00feingi. \u00cd till\u00f6gum stj\u00f3rnarkr\u00e1rnefndar er \u00feetta hlutfall h\u00e6kka\u00f0 \u00ed 15%.<\/li>\n<li>Stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0 gekk \u00fat fr\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 meirihluti \u00feeirra sem taka \u00fe\u00e1tt \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slunni r\u00e1\u00f0i \u00f6rl\u00f6gum laganna, sta\u00f0festingu \u00feeirra e\u00f0a h\u00f6fnun. Stj\u00f3rnarskr\u00e1rnefnd gerir \u00feeim sem vilja hafna l\u00f6gunum erfi\u00f0ara fyrir. Auk \u00feess a\u00f0 skipa hreinan meirihluta ver\u00f0i \u00feeir a\u00f0 samsvara a.m.k. fj\u00f3r\u00f0ungi kosningab\u00e6rra manna.<\/li>\n<li>Stj\u00f3rnarskr\u00e1rnefndin leggur til \u00feetta um grei\u00f0slu fyrir n\u00fdtingu \u00e1 au\u00f0lindum \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0areigu, svo sem fyrir aflaheimildir: \u201eA\u00f0 jafna\u00f0i skal taka e\u00f0lilegt gjald fyrir heimildir til n\u00fdtingar au\u00f0linda sem eru \u00ed eigu \u00edslenska r\u00edkisins e\u00f0a \u00fej\u00f3\u00f0areign.\u201c Stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0 vildi kve\u00f0a sk\u00fdrt a\u00f0 or\u00f0i og tala um \u201efullt gjald\u201c \u00ed \u00feessu sambandi.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Stj\u00f3rnarskr\u00e1rnefnd hefur fengi\u00f0 d\u00e1g\u00f3\u00f0an fj\u00f6lda athugasemda, m.a. fr\u00e1 undirritu\u00f0um (sj\u00e1 <a href=\"https:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=2417\">https:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=2417<\/a>) og eru \u00fear nokkrar \u00e1bendingar um breytingar sem kynnu a\u00f0 br\u00faa bili\u00f0 milli tillagna stj\u00f3rnarskr\u00e1rnefndar og stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0s. Minnt skal \u00e1 a\u00f0 \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slunni \u00ed okt\u00f3ber 2012 voru 2\/3 \u00feeirra kj\u00f3senda, sem afst\u00f6\u00f0u t\u00f3ku, \u00fev\u00ed hlynntir a\u00f0 till\u00f6gur stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0s yr\u00f0u lag\u00f0ar til grundvallar a\u00f0 n\u00fdrri stj\u00f3rnarskr\u00e1.<\/p>\n<p><u>Afnotagj\u00f6ld a\u00f0 jafna\u00f0i<\/u><\/p>\n<p><u><\/u>H\u00e9r ver\u00f0ur staldra\u00f0 vi\u00f0 s\u00ed\u00f0asta punktinn h\u00e9r a\u00f0 framan; \u00feann sem sn\u00fdr a\u00f0 gjaldt\u00f6ku fyrir au\u00f0lindaafnot.<\/p>\n<p>\u00cd 72. gr. gildandi stj\u00f3rnarskr\u00e1r er kve\u00f0i\u00f0 \u00e1 um fri\u00f0helgi eignarr\u00e9ttarins. \u00dear segir: \u201eEngan m\u00e1 skylda til a\u00f0 l\u00e1ta af hendi eign s\u00edna nema almennings\u00fe\u00f6rf krefji. \u00dearf til \u00feess lagafyrirm\u00e6li og komi fullt ver\u00f0 fyrir.\u201c Stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0 h\u00e9lt \u00feessu \u00e1kv\u00e6\u00f0i um eignarr\u00e9ttinn \u00f3breyttu en taldi jafnframt a\u00f0 sama grundvallaratri\u00f0i \u00e6tti a\u00f0 gilda um \u00fej\u00f3\u00f0areignir. \u00dev\u00ed er freistandi a\u00f0 samr\u00e6ma \u00ed hina \u00e1ttina og f\u00e6ra or\u00f0alag stj\u00f3rnarskr\u00e1rnefndar um eignarr\u00e9tt \u00fej\u00f3\u00f0arinnar yfir \u00e1 hinn almenna eignarr\u00e9tt. \u00de\u00e1 yr\u00f0i \u00feetta sagt um eignarn\u00e1msb\u00e6tur: \u201eEngan m\u00e1 skylda til a\u00f0 l\u00e1ta af hendi eign s\u00edna nema almennings\u00fe\u00f6rf krefji. \u00dearf til \u00feess lagafyrirm\u00e6li og komi <u>a\u00f0 jafna\u00f0i e\u00f0lilegt ver\u00f0<\/u> fyrir.\u201c Varla \u00fe\u00e6tti \u00feetta g\u00f3\u00f0 lat\u00edna. Er h\u00fan eitthva\u00f0 betri \u00feegar h\u00fan er l\u00e1tin taka til \u00fej\u00f3\u00f0areigna?<\/p>\n<p><u>Heildarendursko\u00f0unar er \u00fe\u00f6rf<\/u><\/p>\n<p>\u00cd n\u00fagildandi stj\u00f3rnarskr\u00e1 vantar ekki a\u00f0eins \u00f6ll \u00feau \u00ferj\u00fa atri\u00f0i, sem stj\u00f3rnarskr\u00e1rnefnd tekur n\u00fa til umfj\u00f6llunar, heldur og margt anna\u00f0. Auk \u00feess eru \u00ed stj\u00f3rnarskr\u00e1nni andl\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0isleg \u00e1kv\u00e6\u00f0i eins og \u00f3jafnt v\u00e6gi atkv\u00e6\u00f0a. Og ekki m\u00e1 gleyma \u00fev\u00ed a\u00f0 gildandi \u00e1kv\u00e6\u00f0i um kj\u00f6r forseta \u00cdslands er me\u00f0 \u00f6llu \u00f3t\u00e6kt. Vi\u00f0b\u00fai\u00f0 er a\u00f0 n\u00e6sti forseti ver\u00f0i kj\u00f6rinn me\u00f0 atkv\u00e6\u00f0um l\u00edtils hluta kj\u00f3senda. Kve\u00f0a ver\u00f0ur \u00e1 um fyrirkomulag sem tryggir a\u00f0 forsetinn nj\u00f3ti stu\u00f0nings meirihluta kj\u00f3senda. \u00c1 \u00fev\u00ed t\u00f3kum vi\u00f0 \u00ed stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0i, en \u00fea\u00f0 sem anna\u00f0 hefur daga\u00f0 uppi.<\/p>\n<p>B\u00fatasaumur \u00e1 plagginu fr\u00e1 1944, sem er grundvalla\u00f0 \u00e1 konungsgj\u00f6f fr\u00e1 n\u00e6st s\u00ed\u00f0ustu \u00f6ld dugar \u00fev\u00ed skammt. N\u00fagildandi stj\u00f3rnarskr\u00e1 er full af hortittum og innra \u00f3samr\u00e6mi og g\u00e6ti or\u00f0i\u00f0 enn grautarlegri me\u00f0 n\u00fdjum pj\u00f6tlum h\u00e9r og \u00fear. Allir s\u00e6milega l\u00e6sir menn ver\u00f0a a\u00f0 geta lesi\u00f0 og skili\u00f0 grundvallarl\u00f6g hvers r\u00edkis. \u00dear \u00e1 ekki a\u00f0 \u00feurfa langar \u00fatsk\u00fdringar meintra s\u00e9rfr\u00e6\u00f0inga. \u00cd sl\u00edku skjali m\u00e1 ekki standa sta\u00f0h\u00e6fingin \u201eForseti l\u00fd\u00f0veldisins gerir samninga vi\u00f0 \u00f6nnur r\u00edki.\u201c Allir vita a\u00f0 \u00feetta er ekki svo, enda er forsetanum \u00e6tla\u00f0 a\u00f0 skilja \u00e1kv\u00e6\u00f0i\u00f0 \u2013 eins og svo margt anna\u00f0 \u2013 \u00ed samhengi vi\u00f0 anna\u00f0 \u00e1kv\u00e6\u00f0i \u00fear sem segir: \u201eForsetinn l\u00e6tur r\u00e1\u00f0herra framkv\u00e6ma vald sitt\u201c, sem er \u00ed senn torskilin og vond \u00edslenska. E\u00f0a \u00fe\u00e1 a\u00f0 forsetinn hefur heimild til a\u00f0 veita \u201e[&#8230;] anna\u00f0hvort sj\u00e1lfur e\u00f0a me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 fela \u00fea\u00f0 \u00f6\u00f0rum stj\u00f3rnv\u00f6ldum, undan\u00fe\u00e1gur fr\u00e1 l\u00f6gum samkv\u00e6mt reglum, sem fari\u00f0 hefur veri\u00f0 eftir hinga\u00f0 til.\u201c Vonandi tekur enginn forsetaframbj\u00f3\u00f0andi mark \u00e1 \u00feessari forneskju.<\/p>\n<p>Um allt \u00feetta \u2013 og margt fleira \u2013 fjalla\u00f0i stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0 og ger\u00f0i till\u00f6gur til b\u00f3ta.<\/p>\n<p>R\u00e6tt ver\u00f0ur \u00e1fram um stj\u00f3rnarskr\u00e1rm\u00e1li\u00f0 \u00ed n\u00e6stu grein undir heitinu: Er ein kr\u00e1ka \u00ed hendi betri en tv\u00e6r \u00ed sk\u00f3gi?<\/p>\n<p><em>\u00deorkell Helgason, \u00e1hugama\u00f0ur um b\u00e6tta stj\u00f3rnarskr\u00e1 og sat \u00ed stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0i<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[Pistill \u00feessi birtist \u00ed Fr\u00e9ttabla\u00f0inu, 2. apr\u00edl 2016. Uppsetningin er \u00fear l\u00edtilega brenglu\u00f0, en h\u00e9r r\u00e9tt.] Stj\u00f3rnarskr\u00e1rnefnd s\u00fa er skipu\u00f0 var 2013 hefur lagt fram dr\u00f6g a\u00f0 frumv\u00f6rpum um breytingar \u00e1 \u00feremur megin\u00fe\u00e1ttum n\u00fagildandi stj\u00f3rnarskr\u00e1r; n\u00e1nar tilteki\u00f0 um \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slur, umhverfisvernd og n\u00e1tt\u00faruau\u00f0lindir. Stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0 sem starfa\u00f0i sumari\u00f0 2011 fjalla\u00f0i um \u00f6ll \u00feessi atri\u00f0i og t\u00f3k \u00e1 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[28,55,77,53],"class_list":["post-2449","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eigin-vefsida","tag-frettabladid","tag-stjornarskrarmal","tag-stjornarskrarnefnd-2013","tag-tillogur-stjornlagarads"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2449","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2449"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2449\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2775,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2449\/revisions\/2775"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2449"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2449"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2449"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}