{"id":2479,"date":"2016-10-05T09:06:19","date_gmt":"2016-10-05T09:06:19","guid":{"rendered":"http:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=2479"},"modified":"2016-10-14T09:50:06","modified_gmt":"2016-10-14T09:50:06","slug":"fyrningar-og-uppbodsleid-malamidlun-i-kvotamalum-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=2479","title":{"rendered":"Fyrningar- og uppbo\u00f0slei\u00f0:  M\u00e1lami\u00f0lun \u00ed kv\u00f3tam\u00e1lum"},"content":{"rendered":"<p><em>[\u00deessi pistill okkar Bolla H\u00e9\u00f0inssonar birtirst \u00ed Fr\u00e9ttabla\u00f0inu 28. september 2016.]<\/em><\/p>\n<p>Tilh\u00f6gun \u00e1 vei\u00f0igjaldi \u00fev\u00ed sem \u00fatger\u00f0inni ber a\u00f0 grei\u00f0a til samf\u00e9lagsins fyrir afnot af fiskistofnunum, sameign \u00fej\u00f3\u00f0arinnar, \u00a0er eitt \u00feeirra meginm\u00e1la sem kosi\u00f0 ver\u00f0ur um \u00ed komandi \u00feingkosningum. Stj\u00f3rnkerfi\u00f0 sj\u00e1lft, aflamarkskerfi\u00f0, hefur reynst vel til a\u00f0 n\u00e1 \u00feeim markmi\u00f0um a\u00f0 tryggja sj\u00e1lfb\u00e6ra n\u00fdtingu fiskistofnanna og n\u00e1 fram rekstrarlegri hagkv\u00e6mni. Samt er enn deilt. \u00c1st\u00e6\u00f0an er s\u00fa a\u00f0 \u00fea\u00f0 eru a.m.k. tv\u00f6 \u00f6nnur meginmarkmi\u00f0 sem ekki hafa veri\u00f0 virt: A\u00f0 allir hafi sem j\u00f6fnust t\u00e6kif\u00e6ri til \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku \u00ed fiskvei\u00f0unum og \u2013 umfram allt \u2013 a\u00f0 au\u00f0lindaar\u00f0urinn af n\u00fdtingu fiskimi\u00f0anna, \u00fej\u00f3\u00f0areignarinnar, skili s\u00e9r beint til samf\u00e9lagsins.<\/p>\n<p>S\u00fa breyting sem kalla\u00f0 er eftir \u00fearf ekki og \u00e1 ekki a\u00f0 valda kollsteypum eins og sumir \u00f3ttast og a\u00f0rir hr\u00e6\u00f0a me\u00f0. Fars\u00e6l lei\u00f0 \u00fearf a\u00f0 uppfylla eftirtalin skilyr\u00f0i:<\/p>\n<ul>\n<li>Breytingar hafi e\u00f0lilegan a\u00f0draganda.<\/li>\n<li>N\u00fdtt fyrirkomulag feli \u00ed s\u00e9r vissa festu b\u00e6\u00f0i fyrir sj\u00e1var\u00fatveginn og \u00fej\u00f3\u00f0ina.<\/li>\n<li>Me\u00f0 breyttu kerfi s\u00e9 stu\u00f0la\u00f0 a\u00f0 auknu a\u00f0gengi fyrir n\u00fdli\u00f0a.<\/li>\n<li>Fullt gegns\u00e6i \u00ed r\u00e1\u00f0st\u00f6fun aflaheimilda.<\/li>\n<li>Au\u00f0lindaar\u00f0urinn skili s\u00e9r til \u00fej\u00f3\u00f0arinnar.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u00datbo\u00f0 stu\u00f0la a\u00f0 s\u00e1tt<\/strong><br \/>\nLengi, en \u00fe\u00f3 ekki s\u00edst n\u00fa undanfari\u00f0, hafa margir bent \u00e1 lei\u00f0 sem n\u00e6r \u00feessum markmi\u00f0um ef vel er a\u00f0 verki sta\u00f0i\u00f0. H\u00e9r skal \u00feess freista\u00f0 a\u00f0 draga saman meginatri\u00f0i sl\u00edkrar m\u00e1lami\u00f0lunarlei\u00f0ar:<\/p>\n<ul>\n<li><u>H\u00e6gfara innk\u00f6llun \u00e1 n\u00faverandi aflahlutdeildum me\u00f0 hlutfallslegri sker\u00f0ingu \u00feeirra \u00e1r hvert.<\/u> Sker\u00f0ingarhlutfalli\u00f0 yr\u00f0i p\u00f3lit\u00edsk m\u00e1lami\u00f0lun, en g\u00e6ti t.d. veri\u00f0 \u00e1 bilinu 10% til 20%. \u00dea\u00f0 merkir a\u00f0 80-90% eru kva\u00f0alaust til r\u00e1\u00f0st\u00f6funar fr\u00e1 fyrra \u00e1ri til \u00feess n\u00e6sta. N\u00faverandi handhafar kv\u00f3tanna f\u00e1 \u00fev\u00ed r\u00fama a\u00f0l\u00f6gun. S\u00fdna m\u00e1 fram \u00e1 a\u00f0 \u00feeir halda st\u00f3rum hluta af n\u00favir\u00f0i alls au\u00f0lindaar\u00f0sins. S\u00fa eftirgj\u00f6f er hluti m\u00e1lmi\u00f0lunarinnar.<\/li>\n<li><u>Uppbo\u00f0 \u00e1 \u00feeim kv\u00f3tum sem \u00feannig losna \u00e1 hverju \u00e1ri<\/u>. Uppbo\u00f0in \u00fej\u00f3na tv\u00ed\u00fe\u00e6ttum tilgangi: \u00deeim a\u00f0 veita n\u00fdli\u00f0um a\u00f0gengi og a\u00f0 skila e\u00f0lilegum ar\u00f0i til eigandans, \u00fej\u00f3\u00f0arinnar. Einfaldast er a\u00f0 hinar uppbo\u00f0nu aflahlutdeildir l\u00fati s\u00f6mu skilyr\u00f0um og \u00fe\u00e6r innk\u00f6llu\u00f0u, \u00fe\u00e6r sker\u00f0ist me\u00f0 sama h\u00e6tti. Vi\u00f0 \u00fea\u00f0 skapast einsleitni \u00ed kerfinu, sem lei\u00f0ir til festu og st\u00f6\u00f0ugleika.<\/li>\n<li><u>Komi\u00f0 \u00ed veg fyrir sam\u00fej\u00f6ppun kv\u00f3ta og bygg\u00f0ar\u00f6skun.<\/u> \u00deetta m\u00e1 gera me\u00f0 \u00fdmsu m\u00f3ti, jafnvel a\u00f0 skerpa \u00e1 \u00feeim \u00e1kv\u00e6\u00f0um sem n\u00fa gilda og hafa ekki reynst sem skyldi.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00datf\u00e6rslan sj\u00e1lf getur veri\u00f0 me\u00f0 \u00fdmsu m\u00f3ti. Sem d\u00e6mi m\u00e1 nefna:<\/p>\n<ul>\n<li><u>Ja\u00f0arver\u00f0 \u00ed uppbo\u00f0unum<\/u>. Gagnr\u00fdnt hefur veri\u00f0 a\u00f0 sm\u00e1\u00fatger\u00f0ir kynnu a\u00f0 fara s\u00e9r a\u00f0 vo\u00f0a me\u00f0 of h\u00e1um tilbo\u00f0um. Vi\u00f0 \u00feessu m\u00e1 sj\u00e1 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 ver\u00f0i\u00f0 fyrir alla kv\u00f3ta sem seldir eru \u00e1 hverju uppbo\u00f0i s\u00e9 jafnt \u00fev\u00ed l\u00e6gsta ver\u00f0i sem teki\u00f0 er. (F\u00e6reyingar kalla \u00feetta \u201eloku\u00f0\u201c uppbo\u00f0 sem hefur illu heilli veri\u00f0 misskili\u00f0 h\u00e9r \u00fev\u00ed \u00fea\u00f0 er alls ekki loka\u00f0 og allar f\u00e6reyskar \u00fatger\u00f0ir hafa fengi\u00f0 a\u00f0 taka \u00fe\u00e1tt \u00ed \u00feeim \u00fatbo\u00f0um sem \u00fe\u00e6r kj\u00f3sa.)<\/li>\n<li><u>Kv\u00f3tar utan uppbo\u00f0a handa trilluk\u00f6llum.<\/u> Sagt er a\u00f0 \u00feeir geti ekki sta\u00f0i\u00f0 \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 taka \u00fe\u00e1tt \u00ed uppbo\u00f0um (enda \u00fe\u00f3tt \u00feeir s\u00e9u seigir \u00e1 fiskm\u00f6rku\u00f0um). Vi\u00f0 \u00feessu m\u00e1 sj\u00e1 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 taka fr\u00e1 vissan hluta sem \u00feeir g\u00e6tu keypt utan uppbo\u00f0a \u00e1 marka\u00f0sver\u00f0i.<\/li>\n<li><u>Festa me\u00f0 samningum.<\/u> Allt fyrirkomulagi\u00f0 m\u00e1, ef \u00feurfa \u00feykir, nj\u00f6rva ni\u00f0ur \u00ed formi samninga milli stj\u00f3rnvalda og \u00feeirra sem hafa kv\u00f3tana n\u00fa svo og \u00feeirra sem kunna a\u00f0 afla \u00feeirra \u00e1 uppbo\u00f0um.<\/li>\n<\/ul>\n<p>S\u00fa lei\u00f0 m\u00e1lami\u00f0lunar, sem h\u00e9r er reifu\u00f0, uppfyllir fyrrgreind markmi\u00f0 um a\u00f0gengi n\u00fdli\u00f0a og skil \u00e1 ar\u00f0i til \u00fej\u00f3\u00f0arinnar. Allir sitja vi\u00f0 sama bor\u00f0 og fullt gagns\u00e6i er tryggt. H\u00fan felur ekki \u00ed s\u00e9r neina kollsteypu heldur h\u00e6gfara umskipti. \u00de\u00e1 tekur h\u00fan \u00feann kaleik fr\u00e1 stj\u00f3rnm\u00e1lam\u00f6nnum a\u00f0 \u00feurfa \u00e1rlega a\u00f0 karpa um upph\u00e6\u00f0 vei\u00f0igjalda. \u00datger\u00f0in \u00e1kve\u00f0ur au\u00f0lindagrei\u00f0slurnar \u00ed reynd sj\u00e1lf \u00feegar h\u00fan tekur \u00fe\u00e1tt \u00ed \u00fatbo\u00f0i\u00a0 vei\u00f0iheimildanna.<br \/>\n<strong>Kj\u00f3sendur krefjist sk\u00fdrra svara<\/strong><br \/>\nVitaskuld er a\u00f0fer\u00f0in ekki gallalaus fremur en \u00f6nnur mannanna verk. Verra er a\u00f0 h\u00fan hefur veri\u00f0 misskilin \u2013 viljandi e\u00f0a \u00f3viljandi. Nefna m\u00e1 a\u00f0 gefi\u00f0 hefur veri\u00f0 \u00ed skyn a\u00f0 me\u00f0 fyrningum \u00e1 kv\u00f3tum s\u00e9 veri\u00f0 a\u00f0 leggja sj\u00e1var\u00fatveginn ni\u00f0ur skref fyrir skref, um 10-20% \u00e1 \u00e1ri \u00fear til allt er \u00ed r\u00fast. Svo er vitaskuld ekki. Allir kv\u00f3tar munu ganga \u00fat og vei\u00f0ar halda \u00e1fram \u00f3trau\u00f0ar \u00fe\u00f3tt breytingar kunni a\u00f0 ver\u00f0a \u00e1 \u00fev\u00ed hverjir stunda atvinnuveginn, allt eins og gerist \u00ed \u00f6\u00f0rum atvinnugreinum.<\/p>\n<p>Meira en 80% \u00fej\u00f3\u00f0arinnar vill\u00a0a\u00f0 \u00e1kv\u00e6\u00f0i um \u00fej\u00f3\u00f0areign \u00e1 au\u00f0lindunum s\u00e9 fest \u00ed stj\u00f3rnarskr\u00e1, eins og fram kom \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slunni 20. okt\u00f3ber 2012. Vitaskuld er \u00fe\u00e1 ekki a\u00f0eins veri\u00f0 a\u00f0 tala um fagurgala til nota \u00ed h\u00e1t\u00ed\u00f0arr\u00e6\u00f0um heldur bitast\u00e6\u00f0 \u00e1kv\u00e6\u00f0i sem veiti \u00fej\u00f3\u00f0inni \u00ed reynd eigendavald og \u00fear me\u00f0 e\u00f0lilegt endurgjald. \u00cd or\u00f0i kve\u00f0nu vir\u00f0ast stj\u00f3rnm\u00e1laflokkarnir allir \u00feessa sama sinnis, en segjast sumir hverjir efast um lei\u00f0irnar. Af \u00feeim flokkum sem munu bj\u00f3\u00f0a fram \u00ed komandi kosningum ver\u00f0ur a\u00f0 \u00e6tla a\u00f0 hi\u00f0 minnsta Bj\u00f6rt framt\u00ed\u00f0, P\u00edratar, Samfylkingin, Vi\u00f0reisn og Vinstri-gr\u00e6nir, vilji a\u00f0 farin ver\u00f0i lei\u00f0 \u00ed anda \u00feeirrar sem h\u00e9r er reifu\u00f0. Vonandi b\u00e6tast fleiri flokkar \u00ed h\u00f3pinn. Krefjast ver\u00f0ur sk\u00fdrra svara svo a\u00f0 kj\u00f3sendur kaupi ekki k\u00f6ttinn \u00ed sekknum vi\u00f0 kj\u00f6rbor\u00f0i\u00f0 29. okt\u00f3ber 2016.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[\u00deessi pistill okkar Bolla H\u00e9\u00f0inssonar birtirst \u00ed Fr\u00e9ttabla\u00f0inu 28. september 2016.] Tilh\u00f6gun \u00e1 vei\u00f0igjaldi \u00fev\u00ed sem \u00fatger\u00f0inni ber a\u00f0 grei\u00f0a til samf\u00e9lagsins fyrir afnot af fiskistofnunum, sameign \u00fej\u00f3\u00f0arinnar, \u00a0er eitt \u00feeirra meginm\u00e1la sem kosi\u00f0 ver\u00f0ur um \u00ed komandi \u00feingkosningum. Stj\u00f3rnkerfi\u00f0 sj\u00e1lft, aflamarkskerfi\u00f0, hefur reynst vel til a\u00f0 n\u00e1 \u00feeim markmi\u00f0um a\u00f0 tryggja sj\u00e1lfb\u00e6ra n\u00fdtingu fiskistofnanna [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[8,18,28],"class_list":["post-2479","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eigin-vefsida","tag-althingiskosningar","tag-fiskveidistjornun","tag-frettabladid"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2479","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2479"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2479\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2501,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2479\/revisions\/2501"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2479"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2479"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2479"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}