{"id":253,"date":"2010-10-17T23:59:50","date_gmt":"2010-10-17T23:59:50","guid":{"rendered":"http:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=253"},"modified":"2011-04-16T13:40:10","modified_gmt":"2011-04-16T13:40:10","slug":"stjornarskrain-sem-vorn-gegn-gr%c3%a6%c3%b0gi-og-afglopum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=253","title":{"rendered":"Stj\u00f3rnarskr\u00e1in sem v\u00f6rn gegn gr\u00e6\u00f0gi og afgl\u00f6pum"},"content":{"rendered":"<p>Kosi\u00f0 ver\u00f0ur til stj\u00f3rnlaga\u00feings 27. n\u00f3vember. \u00deinginu er \u00e6tla\u00f0 a\u00f0 hefja st\u00f6rf um mi\u00f0jan febr\u00faar \u00e1 n\u00e6sta \u00e1ri. Al\u00feingi hefur gl\u00edmt vi\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00ed 66 \u00e1r a\u00f0 m\u00f3ta l\u00fd\u00f0veldinu heilsteypta stj\u00f3rnarskr\u00e1 en \u00e1n umtalsver\u00f0s \u00e1rangurs. Stj\u00f3rnlaga\u00feing er \u00fev\u00ed mikilv\u00e6gt n\u00fdm\u00e6li til a\u00f0 koma m\u00e1linu \u00ed h\u00f6fn. Br\u00fdnt er a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0in gr\u00edpi t\u00e6kif\u00e6ri\u00f0 og l\u00e1ti sig \u00fea\u00f0 sem framundan er miklu var\u00f0a, \u00fej\u00f3\u00f0fundinn, kosninguna til stj\u00f3rnlaga\u00feings og s\u00ed\u00f0an \u00feinghaldi\u00f0 sj\u00e1lft.<\/p>\n<p>Er \u00fe\u00f6rf \u00e1 endurb\u00e6ttri stj\u00f3rnarskr\u00e1? Svo er vissulega \u00fe\u00f3tt n\u00faverandi stj\u00f3rnarskr\u00e1 s\u00e9 a\u00f0 grunni til gott skjal enda m\u00f3ta\u00f0 af frelsisanda n\u00edtj\u00e1ndu aldar. En h\u00fan hefur hvorki veri\u00f0 v\u00f6rn gegn gr\u00e6\u00f0gi s\u00e9rhagsmunaseggja n\u00e9 heldur hefur h\u00fan sporna\u00f0 vi\u00f0 afgl\u00f6pum \u00ed stj\u00f3rnarh\u00e1ttum. \u00dea\u00f0 n\u00e1\u00f0ist ekki a\u00f0 hemja \u00fe\u00e1 sem kollsigldu bankakerfinu a\u00f0 stj\u00f3rnv\u00f6ldum \u00e1horfandi. Hugsanlega hef\u00f0i m\u00e1tt stemma stigu vi\u00f0 \u00f3f\u00f6runum me\u00f0 stj\u00f3rnarskr\u00e1rbundnu a\u00f0haldi \u00fear sem valda\u00fe\u00e6ttirnir vaka hver yfir \u00f6\u00f0rum, ekki s\u00edst me\u00f0 auknu sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0i Al\u00feingis. Einkav\u00e6\u00f0ing bankanna hef\u00f0i \u00fe\u00e1 fari\u00f0 fram me\u00f0 si\u00f0a\u00f0ri h\u00e6tti en raunin var og Al\u00feingi geta gripi\u00f0 \u00ed taumana \u00feegar v\u00f6xtur \u00feeirra f\u00f3r \u00far b\u00f6ndunum.<\/p>\n<p>Stj\u00f3rnarskr\u00e1 er \u00fe\u00f3 ekki fyrir fort\u00ed\u00f0ina heldur framt\u00ed\u00f0ina. Hana \u00fearf a\u00f0 styrkja sem s\u00e1ttm\u00e1la um l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i, mannr\u00e9ttindi og jafnr\u00e9tti. \u00deetta eiga a\u00f0 vera grunngildi \u00ed samf\u00e9lagi \u00fear sem manninum s\u00e9 s\u00fdnd vir\u00f0ing og allir f\u00e1i meira a\u00f0 vita og hafa \u00e1hrif. Til \u00feess a\u00f0 mist\u00f6k fort\u00ed\u00f0arinnar endurtaki sig ekki \u00fearf a\u00f0 gera hlutverk Al\u00feingis og r\u00edkisstj\u00f3rnar sk\u00fdrara. \u00c1 a\u00f0 skilja alfari\u00f0 milli l\u00f6ggjafarvalds \u2013 Al\u00feingis \u2013 og framkv\u00e6mdarvalds \u2013 r\u00edkisstj\u00f3rnar \u2013 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra s\u00e9 kosinn af almenningi? E\u00f0a \u00e1 a\u00f0 fara \u00fever\u00f6fuga lei\u00f0 og auka vald og vir\u00f0ingu Al\u00feingis me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 stj\u00f3rni framkv\u00e6mdarvaldinu beint og r\u00e1\u00f0i jafnvel fagmenn til a\u00f0 st\u00fdra r\u00e1\u00f0uneytunum? \u00c6tti ekki a\u00f0 fela H\u00e6star\u00e9tti hlutverk stj\u00f3rnlagad\u00f3mst\u00f3ls? Hlutverk forseta \u00cdslands \u00fearf a\u00f0 yfirfara gaumg\u00e6filega. Til \u00e1lita kemur a\u00f0 forsetinn geti skoti\u00f0 l\u00f6gum fr\u00e1 Al\u00feingi til H\u00e6star\u00e9ttar leiki vafi \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 l\u00f6gin samr\u00fdmist stj\u00f3rnarskr\u00e1. \u00deetta og margt fleira \u00fearf a\u00f0 gaumg\u00e6fa \u00e1 stj\u00f3rnlaga\u00feingi.<\/p>\n<p>Vi\u00f0 endurger\u00f0 stj\u00f3rnarskr\u00e1rinnar ver\u00f0ur a\u00f0 engu a\u00f0 s\u00ed\u00f0ur g\u00e6ta h\u00f3fs. Efalaust munu koma fram \u00f3skir um m\u00f6rg n\u00fdm\u00e6li sem kunna a\u00f0 lei\u00f0a til umfangsmeiri stj\u00f3rns\u00fdslu en n\u00fa er. Vi\u00f0 \u00fev\u00ed ver\u00f0ur a\u00f0 gjalda varhug. Vi\u00f0 ver\u00f0um a\u00f0 skapa okkur stj\u00f3rnkerfi sem hentar l\u00edtilli \u00fej\u00f3\u00f0. Til d\u00e6mis hafa komi\u00f0 fram hugmyndir um \u00feri\u00f0ja stj\u00f3rns\u00fdslustigi\u00f0, landshlutastj\u00f3rnir \u00e1 milli r\u00edkisvaldsins og sveitarf\u00e9laganna. Mikilv\u00e6gara er a\u00f0 f\u00e1 \u00fej\u00f3\u00f0ars\u00e1ttam\u00e1la sem dregur \u00far hreppar\u00edg og \u00fejappar \u00feessari litlu \u00fej\u00f3\u00f0 saman.<\/p>\n<p>Sm\u00e6\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0arinnar veitir okkur \u00e1 hinn b\u00f3ginn t\u00e6kif\u00e6ri til beinnar \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku almennings \u00ed vali \u00e1 fulltr\u00faum s\u00ednum og aukinnar a\u00f0ildar a\u00f0 \u00e1kvar\u00f0anat\u00f6ku me\u00f0 almennum atkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slum. Me\u00f0al \u00feess sem hyggja \u00fearf a\u00f0 er hvernig kosi\u00f0 er til \u00feings og sveitarstj\u00f3rna. Pers\u00f3nukj\u00f6r \u00ed sta\u00f0 listakj\u00f6rs er tv\u00edm\u00e6lalaust kall t\u00edmans. Kosningin framundan til stj\u00f3rnlaga\u00feings er st\u00f3rmerkur \u00e1fangi \u00e1 \u00feeirri lei\u00f0. \u00dear eru einstaklingar \u00ed frambo\u00f0i og kosningarkerfi\u00f0 \u00feannig \u00fatf\u00e6rt a\u00f0 kj\u00f3sendur f\u00e1 miklu r\u00e1\u00f0i\u00f0 me\u00f0 atkv\u00e6\u00f0i s\u00ednu. \u00dev\u00ed er br\u00fdnt a\u00f0 kosningar\u00fe\u00e1tttaka ver\u00f0i g\u00f3\u00f0 og kj\u00f3sendur n\u00fdtti s\u00e9 valr\u00e9tt sinn til fullnustu.<\/p>\n<p>\u00c9g b\u00fd\u00f0 mig fram til setu \u00e1 stj\u00f3rnlaga\u00feingi. N\u00e1i \u00e9g kj\u00f6ri mun \u00e9g m.a. halda fram ofangreindum sj\u00f3narmi\u00f0um en \u00e9g mun hlusta \u00e1 vi\u00f0horf annarra og taka r\u00f6kum. Samf\u00e9lagss\u00e1tt f\u00e6st a\u00f0eins me\u00f0 samr\u00e6\u00f0u \u00e1 stj\u00f3rnlaga\u00feingi og samr\u00e1\u00f0i vi\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0ina. \u00c9g mun hafa almannaheill a\u00f0 lei\u00f0arlj\u00f3s. \u00c9g \u00feigg engin fj\u00e1rframl\u00f6g til frambo\u00f0s m\u00edns og dreg ekki taum neinna s\u00e9rhagsmuna.<br \/>\n<em>\u00deorkell Helgason, st\u00e6r\u00f0fr\u00e6\u00f0ingur \u2013 frambj\u00f3\u00f0andi til stj\u00f3rnlaga\u00feings<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kosi\u00f0 ver\u00f0ur til stj\u00f3rnlaga\u00feings 27. n\u00f3vember. \u00deinginu er \u00e6tla\u00f0 a\u00f0 hefja st\u00f6rf um mi\u00f0jan febr\u00faar \u00e1 n\u00e6sta \u00e1ri. Al\u00feingi hefur gl\u00edmt vi\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00ed 66 \u00e1r a\u00f0 m\u00f3ta l\u00fd\u00f0veldinu heilsteypta stj\u00f3rnarskr\u00e1 en \u00e1n umtalsver\u00f0s \u00e1rangurs. Stj\u00f3rnlaga\u00feing er \u00fev\u00ed mikilv\u00e6gt n\u00fdm\u00e6li til a\u00f0 koma m\u00e1linu \u00ed h\u00f6fn. Br\u00fdnt er a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0in gr\u00edpi t\u00e6kif\u00e6ri\u00f0 og l\u00e1ti sig [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[45,26,9],"class_list":["post-253","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eigin-vefsida","tag-eftirlitsvaldid","tag-frambodid","tag-stjornarskrarmal-alm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/253","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=253"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/253\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":348,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/253\/revisions\/348"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}