{"id":2730,"date":"2018-11-06T12:14:34","date_gmt":"2018-11-06T12:14:34","guid":{"rendered":"http:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=2730"},"modified":"2018-11-06T12:14:34","modified_gmt":"2018-11-06T12:14:34","slug":"um-frumkvaedisrett-kjosenda-hja-stjornlagaradi-og-i-hessen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=2730","title":{"rendered":"Um frumkv\u00e6\u00f0isr\u00e9tt kj\u00f3senda; hj\u00e1 Stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0i og \u00ed Hessen"},"content":{"rendered":"<p>Sambandsl\u00fd\u00f0veldi\u00f0 \u00de\u00fdskaland skiptist upp \u00ed 16 fylki (\u201el\u00f6nd\u201c \u00e1 \u00fe\u00fdsku), mj\u00f6g mismunandi fj\u00f6lmenn, e\u00f0a fr\u00e1 700 \u00fe\u00fas. \u00edb\u00faum til 18 millj\u00f3na. Fylkin fara me\u00f0 m\u00f6rg m\u00e1l, sem ekki eru beinl\u00ednis \u00e1 k\u00f6nnu Sambands\u00feingsins e\u00f0a sambandsstj\u00f3rnarinnar \u00ed Berl\u00edn. \u00dev\u00ed hefur hvert fylkjanna eigi\u00f0 \u00feing (lands\u00feing) og r\u00edkisstj\u00f3rn me\u00f0 grundv\u00f6ll \u00ed eigin stj\u00f3rnarskr\u00e1. \u00deessar stj\u00f3rnarskr\u00e1r voru flestar settar strax eftir seinni heimstyrj\u00f6ld og eru \u00fev\u00ed eldri en grunnl\u00f6g (stj\u00f3rnarskr\u00e1) sj\u00e1lfs sambandsr\u00edkisins sem eru fr\u00e1 1949.<\/p>\n<p>Hessen er fimmta fj\u00f6lmennasta fylki\u00f0 \u00ed \u00de\u00fdskalandi me\u00f0 r\u00famlega sex millj\u00f3nir \u00edb\u00faa og er \u00fear me\u00f0 fj\u00f6lmennari en hvert Nor\u00f0urlandanna utan Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0ar. Hinn 28. okt\u00f3ber 2018 f\u00f3r fram \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0sla um 15 breytingar e\u00f0a vi\u00f0b\u00e6tur vi\u00f0 stj\u00f3rnarskr\u00e1 fylkisins. Ein \u00feessara stj\u00f3rnarskr\u00e1rbreytinga laut a\u00f0 \u00e1kv\u00e6\u00f0um um frumkv\u00e6\u00f0isr\u00e9tt kj\u00f3senda. Meginbreytingin er s\u00fa a\u00f0 l\u00e6kka \u00fea\u00f0 l\u00e1gmarkshlutfall kj\u00f3senda sem \u00fearf til a\u00f0 \u00feeir geti lagt fram lagafrumvarp og krafist \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slu \u00fear um.\u00a0 L\u00e1gmarki\u00f0 var 20% en l\u00e6kkar \u00ed 5%.<\/p>\n<p>\u00c1kv\u00e6\u00f0unum um lagafrumv\u00e6\u00f0i kj\u00f3senda, hvort sem er breyttum e\u00f0a \u00f3breyttum, svipar mj\u00f6g til samsvarandi \u00e1kv\u00e6\u00f0a \u00ed till\u00f6gum Stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0s fr\u00e1 2011 og \u00fev\u00ed \u00e1hugaver\u00f0 fyrir \u00cdslendinga.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\">\u00de\u00e1 m\u00e1 benda \u00e1 til fr\u00f3\u00f0leiks a\u00f0 stj\u00f3rnarskr\u00e1in \u00ed Hessen telur 161 grein en \u00ed till\u00f6gum Stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0s eru \u00fe\u00e6r 116 sem sumum \u00fe\u00f3tti drj\u00fagt!<\/p>\n<p>Stj\u00f3rnarskr\u00e1rbreytingarnar voru allar sam\u00feykktar \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slunni me\u00f0 70-90% stu\u00f0ningi \u00feeirra sem afst\u00f6\u00f0u t\u00f3ku, \u00fe.m.t. s\u00fa sem h\u00e9r er fjalla\u00f0 um, en 86,3% kj\u00f3senda guldu henni j\u00e1yr\u00f0i sitt. Kosninga\u00fe\u00e1tttaka var nokku\u00f0 g\u00f3\u00f0, en 67,1% kj\u00f3senda t\u00f3ku \u00fe\u00e1tt atkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slu um umr\u00e6dda spurningu.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\">\u00cd opinberum g\u00f6gnum fr\u00e1 Hessen er a\u00f0eins ger\u00f0 grein fyrir innbyr\u00f0is skiptingu j\u00e1a og neia. Au\u00f0 e\u00f0a \u00f3gild atkv\u00e6\u00f0i koma \u00fear a\u00f0 sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u ekki vi\u00f0 s\u00f6gu. \u00deetta er \u00f6ndvert vi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem landskj\u00f6rstj\u00f3rn og Hagstofan g\u00e1fu upp um \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0sluna 20. okt\u00f3ber 2012 um stj\u00f3rnarskr\u00e1rm\u00e1li\u00f0. \u00dear var \u2013 \u00ed fyrstu a.m.k. \u2013 teki\u00f0 upp \u00fea\u00f0 n\u00fdm\u00e6li a\u00f0 telja au\u00f0 og \u00f3gild atkv\u00e6\u00f0i til gildra atkv\u00e6\u00f0a!; sj\u00e1 https:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=2065.<\/p>\n<p>\u00cd \u00feessu samhengi m\u00e1 rifja upp \u00fe\u00e1 gagnr\u00fdni, sem fram kom fr\u00e1 fr\u00e6\u00f0im\u00f6nnum vi\u00f0 \u00edslensku h\u00e1sk\u00f3lana \u00e1 till\u00f6gur Stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0s, ekki s\u00edst \u00e1 \u00feau \u00e1kv\u00e6\u00f0i sem l\u00fata a\u00f0 umr\u00e6ddu beinu l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i, \u00fe.e.a.s. 65.-67. gr. \u00ed frumvarpstexta r\u00e1\u00f0sins. \u00cd \u00edslenskum si\u00f0 var fullyrt a\u00f0 \u201esvona \u00feekktist hvergi\u201c; ja, kannski \u00ed Sviss. En \u00e1kv\u00e6\u00f0in \u00ed stj\u00f3rnarskr\u00e1 Hessen eru nau\u00f0al\u00edk \u00feeim \u00ed till\u00f6gum Stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0s.<\/p>\n<p>\u00cd <a href=\"https:\/\/thorkellhelgason.is\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/\u00dej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0sla-\u00ed-Hessen.pdf\">samanbur\u00f0art\u00f6flu<\/a>\u00a0er ger\u00f0 grein fyrir \u00e1kv\u00e6\u00f0unum um lagafrumkv\u00e6\u00f0i kj\u00f3senda \u00ed stj\u00f3rnarskr\u00e1 Hessen \u00ed samanbur\u00f0i vi\u00f0 hli\u00f0st\u00e6\u00f0 \u00e1kv\u00e6\u00f0i \u00ed till\u00f6gum Stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0s. \u00de\u00e1 fylgir \u00ed s\u00ed\u00f0asta d\u00e1lki eigin ums\u00f6gn og er \u00fe\u00e1 \u00edtreka\u00f0 hversu l\u00edk \u00e1kv\u00e6\u00f0in eru hj\u00e1 Stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0i og \u00feau \u00ed Hessen.<\/p>\n<p>Jafnframt er ne\u00f0ar \u00ed t\u00f6flunni fari\u00f0 yfir \u00e1kv\u00e6\u00f0in \u00ed Hessen og \u00ed till\u00f6gum Stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0s um \u00fea\u00f0 hvernig stj\u00f3rnarskr\u00e1 ver\u00f0i breytt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sambandsl\u00fd\u00f0veldi\u00f0 \u00de\u00fdskaland skiptist upp \u00ed 16 fylki (\u201el\u00f6nd\u201c \u00e1 \u00fe\u00fdsku), mj\u00f6g mismunandi fj\u00f6lmenn, e\u00f0a fr\u00e1 700 \u00fe\u00fas. \u00edb\u00faum til 18 millj\u00f3na. Fylkin fara me\u00f0 m\u00f6rg m\u00e1l, sem ekki eru beinl\u00ednis \u00e1 k\u00f6nnu Sambands\u00feingsins e\u00f0a sambandsstj\u00f3rnarinnar \u00ed Berl\u00edn. \u00dev\u00ed hefur hvert fylkjanna eigi\u00f0 \u00feing (lands\u00feing) og r\u00edkisstj\u00f3rn me\u00f0 grundv\u00f6ll \u00ed eigin stj\u00f3rnarskr\u00e1. \u00deessar stj\u00f3rnarskr\u00e1r voru flestar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[17,53,57],"class_list":["post-2730","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eigin-vefsida","tag-beint-lydraedi","tag-tillogur-stjornlagarads","tag-thyskaland"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2730","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2730"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2730\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2732,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2730\/revisions\/2732"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2730"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2730"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2730"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}