{"id":490,"date":"2010-11-17T16:44:05","date_gmt":"2010-11-17T16:44:05","guid":{"rendered":"http:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=490"},"modified":"2011-04-16T13:24:59","modified_gmt":"2011-04-16T13:24:59","slug":"vankantar-a-okkar-%c3%beingr%c3%a6%c3%b0i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=490","title":{"rendered":"Vankantar \u00e1 okkar \u00feingr\u00e6\u00f0i"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd fyrri pistlum hef \u00e9g varpa\u00f0 fram spurningum um vali\u00f0 \u00e1 milli \u00feingr\u00e6\u00f0is og forsetar\u00e6\u00f0is og tj\u00e1\u00f0 mig fylgjandi \u00feingr\u00e6\u00f0inu, \u00fe\u00f3 ekki a\u00f0 \u00f6llu leyti  eins og \u00fea\u00f0 hefur veri\u00f0. \u00devert \u00e1 m\u00f3ti tel \u00e9g nau\u00f0synlegt a\u00f0 styrkja \u00feingr\u00e6\u00f0i\u00f0. Hva\u00f0 \u00e1 \u00e9g vi\u00f0? \u00c1\u00f0ur en \u00e9g svara \u00fev\u00ed vil \u00e9g hamra \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 landsmenn eru innan vi\u00f0 \u00feri\u00f0jungur millj\u00f3nar. Umfang stj\u00f3rnkerfisins ver\u00f0ur a\u00f0 taka mi\u00f0 af \u00fev\u00ed. F\u00e1menni\u00f0 setur vissar skor\u00f0ur en gefur okkur l\u00edka t\u00e6kif\u00e6ri.<\/p>\n<p>\u00deingr\u00e6\u00f0i\u00f0 felur \u00fea\u00f0 \u00ed s\u00e9r a\u00f0 flokkar \u00e1 \u00feingi koma s\u00e9r saman um a\u00f0 mynda r\u00edkisstj\u00f3rn sem s\u00ed\u00f0an starfar \u00ed umbo\u00f0i \u00feingsins. Oftast b\u00fdr stj\u00f3rnin fyrirfram vi\u00f0 stu\u00f0ning meiri hluta \u00feingmanna. Alla vega ver\u00f0ur h\u00fan a\u00f0 geta varist vantrausti. Hva\u00f0a gagnr\u00fdni hefur komi\u00f0 fram \u00e1 \u00feetta fyrirkomulag? \u00c9g nefni \u00fea\u00f0 helsta sem heyrst hefur:<\/p>\n<ol>\n<li> A\u00f0 kj\u00f3sendur viti sjaldnast hva\u00f0 stj\u00f3rn \u00feeir eru a\u00f0 kj\u00f3sa yfir sig. Hver \u00feekkir ekki yfirl\u00fdsingar flokkanna um a\u00f0 ganga \u00f3bundnir um stj\u00f3rnarsamstarf til kosninga?<\/li>\n<li> A\u00f0 v\u00f6ldin safnist saman hj\u00e1 r\u00edkisstj\u00f3rn og jafnvel hj\u00e1 forystum\u00f6nnum hennar einum. R\u00edkisstj\u00f3rn starfi \u00fev\u00ed ekki \u00ed umbo\u00f0i \u00feingsins heldur \u00f6fugt! \u00deetta l\u00fdsi s\u00e9r \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feingmenn stj\u00f3rnarflokkanna hafi sig l\u00edtt \u00ed frammi og l\u00e1ti allt yfir sig ganga, af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feeir \u201eeigi a\u00f0 vera \u00ed li\u00f0inu\u201c. Frumkv\u00e6\u00f0i \u00feeirra s\u00e9 s\u00e1ral\u00edti\u00f0.<\/li>\n<li> A\u00f0 r\u00e1\u00f0herrar hafi litla faglega \u00feekkingu \u00e1 m\u00e1laflokkum s\u00ednum. \u00deetta endurspeglast m.a. \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 utan\u00feingsr\u00e1\u00f0herrarnir tveir sem eru n\u00fdfarnir \u00far r\u00edkisstj\u00f3rninni nutu mestra vins\u00e6lda allra r\u00e1\u00f0herranna.<\/li>\n<li> A\u00f0 \u00fer\u00e1tt fyrir meintan yfirgang foringja r\u00edkisstj\u00f3rnar leiki einstakir r\u00e1\u00f0herrar lausum hala. \u00deeir r\u00e1\u00f0skist me\u00f0 s\u00edn m\u00e1l svo sem mannar\u00e1\u00f0ningar. Me\u00f0r\u00e1\u00f0herrarnir signi sig s\u00ed\u00f0an og segist ekki bera \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 afgl\u00f6pum f\u00e9laganna.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Sumt af \u00feessari gagnr\u00fdni er ekki me\u00f0 \u00f6llu makleg og anna\u00f0 stangast \u00e1. Um lei\u00f0 og f\u00f3lk kallar eftir auknu sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0i og a\u00f0haldi \u00feingsins, ekki s\u00edst fr\u00e1 stj\u00f3rnar\u00feingm\u00f6nnum, er \u00fea\u00f0 l\u00edka gagnr\u00fdnt a\u00f0 r\u00edkisstj\u00f3rn komi ekki m\u00e1lum \u00ed verk vegna \u00f3\u00fe\u00e6g\u00f0ar \u201e\u00f3r\u00f3legu deildanna\u201c \u00ed stj\u00f3rnarli\u00f0inu.<\/p>\n<p>Hugum a\u00f0 lausnum li\u00f0 fyrir li\u00f0, en \u00ed \u00feessum pistli mun \u00e9g a\u00f0eins t\u00e6pa \u00e1 lausnum, en v\u00edsa \u00e1 v\u00e6ntanlega s\u00e9rpistla um einstaka \u00fe\u00e6tti:<\/p>\n<ol>\n<li>Taka m\u00e1 \u00e1 \u00feessu me\u00f0 fyrirkomulagi kosninga. Vitaskuld er einmenningskj\u00f6rd\u00e6mi ein lei\u00f0in, \u00fear sem \u00fe\u00e1 myndast gjarnan a\u00f0eins tveir sterkir flokkar sem skiptast \u00e1 a\u00f0 hafa v\u00f6ldin, en s\u00fa lei\u00f0 hugnast m\u00e9r ekki. Unnt er a\u00f0 \u00fevinga \u2013 e\u00f0a a.m.k. hvetja \u2013 flokkana til a\u00f0 spyr\u00f0a sig saman fyrir kosningar og mynda kosningabandal\u00f6g sem s\u00ed\u00f0an yr\u00f0u eftir atvikum a\u00f0 r\u00edkisstj\u00f3rnarmeirihluta. \u00deetta m\u00e6tti gera me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 bandalagi\u00f0 sem fengi flest atkv\u00e6\u00f0i fengi sj\u00e1lfkrafa hreinan meirihluta \u00feings\u00e6ta. Ekkert er fullkomi\u00f0, \u00feetta kann a\u00f0 hlj\u00f3ma \u00f3l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0islegt. \u00de\u00e1 m\u00e1 huga a\u00f0 einhvers konar mildari \u00fatg\u00e1fu. Meira s\u00ed\u00f0ar.<\/li>\n<li>M\u00e9r s\u00fdnist lausnin geta veri\u00f0 s\u00fa a\u00f0 f\u00e6ra r\u00edkisstj\u00f3rnarforystuna meira inn \u00e1 \u00feingi\u00f0, a\u00f0 formennska \u00feingflokks ver\u00f0i \u00e6\u00f0st \u00e1 metor\u00f0astiga stj\u00f3rnm\u00e1lamanna. \u00dea\u00f0 a\u00f0 sitja \u00ed r\u00edkisstj\u00f3rn ver\u00f0i fremur verkefni en p\u00f3lit\u00edsk forysta.  \u00dear me\u00f0 er \u00e9g um lei\u00f0 a\u00f0 segja a\u00f0 r\u00e1\u00f0herrar \u2013 sem m\u00e6ttu um lei\u00f0 f\u00e1 h\u00f3gv\u00e6rari titil \u2013 s\u00e9u fremur fagmenn en forystusau\u00f0ir. R\u00e6\u00f0a \u00fearf kosti \u00feessa og galla og um lei\u00f0 hvort e\u00f0a hvernig \u00feetta s\u00e9 framkv\u00e6manlegt. Hvort kve\u00f0a megi \u00e1 um sl\u00edkt \u00ed stj\u00f3rnaskr\u00e1 kallar \u00e1 \u00edtarlegri umfj\u00f6llun. Lykilatri\u00f0i \u00ed \u00feessa \u00e1tt er vitaskuld a\u00f0 r\u00e1\u00f0herrar sitji ekki \u00e1 \u00feingi. Aftur efni \u00ed s\u00e9rpistil.<\/li>\n<li>H\u00e9r geta sj\u00f3narmi\u00f0 h\u00e6glega stangast \u00e1. Vitaskuld er ekki verra a\u00f0 r\u00e1\u00f0herra hafi faglega \u00feekkingu \u00e1 s\u00ednum m\u00e1laflokki. En er um lei\u00f0 sj\u00e1lfgefi\u00f0 a\u00f0 hann hafi \u00fe\u00e1 p\u00f3lit\u00edsku reisn sem \u00fe\u00f6rf er \u00e1? Me\u00f0 \u00fev\u00ed fyrirkomulagi sem reifa\u00f0 er \u00ed 2. li\u00f0, a\u00f0 hin p\u00f3lit\u00edska forysta s\u00e9 hj\u00e1 \u00feingflokksform\u00f6nnum, yr\u00f0u r\u00e1\u00f0herrar a\u00f0 framkv\u00e6mdarstj\u00f3rum. Flokksformennirnir yr\u00f0u stj\u00f3rnarformenn fyrirt\u00e6kisins landsstj\u00f3rn, svo teki\u00f0 s\u00e9 mi\u00f0 af einkarekstrinum. Aftur efni til um\u00fe\u00e6ttingar \u00ed s\u00e9rpistil.<\/li>\n<li>Meginlausnin \u00e1 \u00feessu er s\u00fa a\u00f0 gera r\u00edkisstj\u00f3rn fj\u00f6lskipa\u00f0 stj\u00f3rnvald, eins og \u00fea\u00f0 heitir \u00e1 l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ingam\u00e1li. \u00c1 m\u00e6ltu m\u00e1li merkir \u00fea\u00f0 a\u00f0 r\u00e1\u00f0herrarnir beri sameiginlega \u00e1byrg\u00f0; a\u00f0 allar meiri h\u00e1ttar stj\u00f3rnarathafnir kalli \u00e1 formlega afgrei\u00f0slu \u00ed r\u00edkisstj\u00f3rn. N\u00fa er \u00fea\u00f0 svo a\u00f0 m\u00e1l af \u00fev\u00ed tagi sem h\u00e9r eru h\u00f6f\u00f0 \u00ed huga eru almennt borin upp \u00ed r\u00edkisstj\u00f3rn en ekki \u00feannig a\u00f0 \u00fev\u00ed fylgi formlegt sam\u00feykki. R\u00e1\u00f0herrar geta \u00fev\u00ed komi\u00f0 \u00fat af r\u00edkisstj\u00f3rnarfundi alsaklausir \u00ed framan af ger\u00f0um f\u00e9laga sinna! Ranns\u00f3knarsk\u00fdrslan g\u00f3\u00f0a bendir \u00e6 og aftur \u00e1 skort \u00e1 formfestu \u00ed stj\u00f3rnarath\u00f6fnum. \u00deetta er d\u00e6mi um \u00fea\u00f0. Dusta m\u00e6tti ryki\u00f0 af r\u00edkisr\u00e1\u00f0i, sem er r\u00edkisstj\u00f3rn auk forseta, og l\u00e1ta stj\u00f3rnarathafnir \u00e1vallt f\u00e1 lokaafgrei\u00f0slu \u00fear. Ekki bara eftir \u00e1 eins og n\u00fa t\u00ed\u00f0kast. Enn og aftur meira um \u00feetta s\u00ed\u00f0ar, m.a. um forsetaemb\u00e6tti\u00f0.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Ekki treysti \u00e9g m\u00e9r til a\u00f0 leggja \u00feetta allt til \u00e1n \u00edtarlegrar umr\u00e6\u00f0u. \u00c1 hinn b\u00f3ginn hefur m\u00e9r oft reynst vel a\u00f0 \u00f6rva \u00edmyndunarafli\u00f0 \u00ed m\u00e9r og samverkam\u00f6nnum m\u00ednum me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 fara \u00e1 b\u00e1\u00f0a enda \u00e1 lausnar\u00f3finu. \u00de\u00e1 finnst oft g\u00f3\u00f0ur me\u00f0alvegur. Held \u00e1fram \u00ed n\u00e6stu pistlum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd fyrri pistlum hef \u00e9g varpa\u00f0 fram spurningum um vali\u00f0 \u00e1 milli \u00feingr\u00e6\u00f0is og forsetar\u00e6\u00f0is og tj\u00e1\u00f0 mig fylgjandi \u00feingr\u00e6\u00f0inu, \u00fe\u00f3 ekki a\u00f0 \u00f6llu leyti eins og \u00fea\u00f0 hefur veri\u00f0. \u00devert \u00e1 m\u00f3ti tel \u00e9g nau\u00f0synlegt a\u00f0 styrkja \u00feingr\u00e6\u00f0i\u00f0. Hva\u00f0 \u00e1 \u00e9g vi\u00f0? \u00c1\u00f0ur en \u00e9g svara \u00fev\u00ed vil \u00e9g hamra \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 landsmenn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[26,40],"class_list":["post-490","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eigin-vefsida","tag-frambodid","tag-thingraedi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/490","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=490"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/490\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":948,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/490\/revisions\/948"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=490"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=490"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=490"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}