{"id":701,"date":"2011-01-30T12:37:46","date_gmt":"2011-01-30T12:37:46","guid":{"rendered":"http:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=701"},"modified":"2015-12-22T14:06:36","modified_gmt":"2015-12-22T14:06:36","slug":"alyktun-haestarettar-er-haettuleg-lydraedinu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=701","title":{"rendered":"\u00c1lyktun H\u00e6star\u00e9ttar er h\u00e6ttuleg l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0inu"},"content":{"rendered":"<p><em>[Pistill \u00feessi var saminn 30. jan\u00faar 2011 en ekki birtur fyrr en 16. apr\u00edl s.\u00e1.]<\/em><\/p>\n<p>H\u00e6star\u00e9ttur hefur \u00e1lykta\u00f0 a\u00f0 kosning til stj\u00f3rnlaga\u00feings 27. n\u00f3v. s.l. s\u00e9 \u00f3gild. Hver eru k\u00e6ruatri\u00f0in og r\u00f6k d\u00f3maranna:<\/p>\n<ol>\n<li>\u201cKj\u00f6rse\u00f0lar hafi veri\u00f0 au\u00f0kenndir me\u00f0 strikamerki og n\u00fameri \u00e1 bakhli\u00f0.\u201d \u201c[\u00de]annig [v\u00e6ri] h\u00e6gt a\u00f0 rekja atkv\u00e6\u00f0i til einstakra kj\u00f3senda.\u201d D\u00f3mararnir gefa \u00ed skyn \u00ed \u00e1kv\u00f6r\u00f0un sinni a\u00f0 rekja hef\u00f0i m\u00e1tt atkv\u00e6\u00f0i einstakra kj\u00f3senda, \u00e1n \u00feess \u00fe\u00f3 s\u00fdna \u00e1 nokkurn h\u00e1tt hvernig \u00fea\u00f0 hef\u00f0i \u00e1tt a\u00f0 gerast. Af \u00feessu \u00e1lykta \u00feeir a\u00f0 um \u201cverulegan annmarka \u00e1 framkv\u00e6nmd kosninganna [sic] s\u00e9 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a.\u201d \u00c9g s\u00fdni fram \u00e1 \u00ed fyrri vefs\u00ed\u00f0ugrein a\u00f0 \u00feessi r\u00f6k haldi ekki vatni.<\/li>\n<li>\u00deeirri k\u00e6ru \u201ca\u00f0 kj\u00f3sendur hafi veri\u00f0 sviptir r\u00e9tti til a\u00f0 kj\u00f3sa \u00ed annarri kj\u00f6rdeild\u201d vir\u00f0ist hafna\u00f0.<\/li>\n<li>\u201cA\u00f0 hef\u00f0bundnir kj\u00f6rklefar hafi ekki veri\u00f0 nota\u00f0ir vi\u00f0 kosningarnar heldur hafi hver kj\u00f3sandi seti\u00f0 vi\u00f0 bor\u00f0 \u00ed opnu r\u00fdmi og greitt atkv\u00e6\u00f0i \u00e1samt \u00f6\u00f0rum kj\u00f3sendum \u2026\u201d A\u00f0 mati H\u00e6star\u00e9ttar uppfyllti \u00feetta ekki skilyr\u00f0i laga um a\u00f0 vera kj\u00f6rklefi og \u201cuppfyllti \u00feessi umb\u00fana\u00f0ur heldur ekki \u00fea\u00f0 skilyr\u00f0i a\u00f0 \u00fear m\u00e6tti grei\u00f0a atkv\u00e6\u00f0i \u00e1n \u00feess a\u00f0 a\u00f0rir g\u00e6tu s\u00e9\u00f0 hvernig kj\u00f3sandi kaus, \u00fear sem unnt var a\u00f0 sj\u00e1 \u00e1 kosningase\u00f0il v\u00e6ri sta\u00f0i\u00f0 fyrir aftan kj\u00f3sanda sem sat vi\u00f0 pappaskilr\u00famin a\u00f0 fylla \u00fat kj\u00f6rse\u00f0il.\u201d Vera m\u00e1 a\u00f0 ekki hafi veri\u00f0 um kj\u00f6rklefa a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00ed skilningi laga, enda \u00fe\u00f3tt n\u00e1kv\u00e6mlega sams konar fyrirkomulag s\u00e9 v\u00ed\u00f0a nota\u00f0 \u00ed kosningum \u00ed m\u00f6rgum \u00feeim l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0isl\u00f6ndum sem vi\u00f0 viljum bera okkur saman vi\u00f0 eins og au\u00f0velt er a\u00f0 sannreyna me\u00f0 einfaldri leit \u00e1 veraldarvefnum. Seinni fullyr\u00f0ingin er aftur \u00e1 m\u00f3ti ekki stutt neinum s\u00f6nnunum. Ger\u00f0i H\u00e6stir\u00e9ttur vettvangsk\u00f6nnun, t.d. a\u00f0\u00a0 kosningarath\u00f6fnin v\u00e6ri sett \u00e1 svi\u00f0 og pr\u00f3fa\u00f0 hvort e\u00f0a hversu au\u00f0velt v\u00e6ri a\u00f0 sj\u00e1 \u00e1 se\u00f0la annarra? E\u00f0a er byggir r\u00e9tturinn \u00e1lyktun sinni \u00e1 inns\u00e6inu einu saman? Og hvert var \u00fea\u00f0?<\/li>\n<li>K\u00e6rt er \u201ca\u00f0 kj\u00f3sendum hafi veri\u00f0 banna\u00f0 a\u00f0 brj\u00f3ta kj\u00f6rse\u00f0ilinn saman eftir a\u00f0 hann haf\u00f0i veri\u00f0 \u00fatfylltur.\u201d \u00deetta telur r\u00e9tturinn brj\u00f3ta \u00ed b\u00e1g vi\u00f0 vi\u00f0eigandi fyrirm\u00e6li laga um kosningar til Al\u00feingis. \u201c[T]elst telst \u00fea\u00f0 annmarki vi\u00f0 framkv\u00e6md [kosningarinnar].\u201d Tveir d\u00f3marar taka \u00fe\u00f3 ekki undir \u00feetta.<\/li>\n<li>K\u00e6rt er yfir \u00fev\u00ed \u201ca\u00f0 \u00feeir \u201epapp\u00edrskj\u00f6rkassar\u201c sem nota\u00f0ir hafi veri\u00f0 \u00ed sta\u00f0 hef\u00f0bundinna kj\u00f6rkassa hafi ekki uppfyllt skilyr\u00f0i laga um kosningar til Al\u00feingis. H\u00e6stir\u00e9ttur \u00e1lyktar a\u00f0 kj\u00f6rkassarnir hafi veri\u00f0 \u201c\u00feeirrar ger\u00f0ar a\u00f0 unnt var \u00e1n mikillar fyrirhafnar a\u00f0 taka \u00fe\u00e1 \u00ed sundur og komast \u00ed kj\u00f6rse\u00f0la.\u201d Var \u00feetta sannpr\u00f3fa\u00f0? Ekki er minnst einu or\u00f0i \u00e1 a\u00f0 \u00feessir kassar voru innsigla\u00f0ir, a\u00f0 ekki var unnt a\u00f0 komast \u00ed \u00fe\u00e1 \u00e1n \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e6ist.<\/li>\n<li>K\u00e6rt er \u201ca\u00f0 frambj\u00f3\u00f0endum hafi ekki veri\u00f0 heimila\u00f0 og gert kleift a\u00f0 hafa umbo\u00f0smann vi\u00f0staddan kosninguna sj\u00e1lfa svo og talningu atkv\u00e6\u00f0a svo sem skylt hafi veri\u00f0 \u2026. \u00de\u00e1 hafi talning ekki fari\u00f0 fram fyrir opnum dyrum.\u201d. R\u00e9tturinn vir\u00f0ist a\u00f0eins taka undir seinni k\u00e6ruli\u00f0inn, a\u00f0 umbo\u00f0sm\u00f6nnum frambj\u00f3\u00f0enda hafi ekki veri\u00f0 gert kleift a\u00f0 vera vi\u00f0staddir talninguna sj\u00e1lfa. R\u00e9tturinn fjallar ekki um \u00fea\u00f0 a\u00f0gengi sem frambj\u00f3\u00f0endur h\u00f6f\u00f0u \u00fe\u00f3 a\u00f0 talningarsta\u00f0num og undirrita\u00f0ur n\u00fdtti s\u00e9r. \u00c1lyktun r\u00e9ttarins er s\u00fa a\u00f0 h\u00e9r hafi veri\u00f0 \u201cverulegu[ur] annmark[i] \u00e1 framkv\u00e6md vi\u00f0 talningu atkv\u00e6\u00f0a vi\u00f0 kosningu til stj\u00f3rnlaga\u00feings\u201d. Ef r\u00e9tturinn telur svo hef\u00f0i hann h\u00e6glega geta\u00f0 krafist endurtalningar. \u00dea\u00f0 eru hin venjulegu vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 \u00feegar meinbugir eru taldir \u00e1 framkv\u00e6md talningar.<\/li>\n<li>R\u00e9tturinn tekur ekki afst\u00f6\u00f0u til \u00feess k\u00e6ruatri\u00f0is \u201ca\u00f0 kj\u00f6rbr\u00e9f hafi veri\u00f0 gefin \u00fat til fulltr\u00faa sem hafi ekki hloti\u00f0 tilskilinn atkv\u00e6\u00f0afj\u00f6lda e\u00f0a svokalla\u00f0an s\u00e6tishlut til \u00feess a\u00f0 n\u00e1 kosningu\u201d. Hvers vegna ekki? Eiga kj\u00f3sendur ekki jafnt r\u00e9tt \u00e1 a\u00f0 f\u00e1 um \u00fea\u00f0 \u00farskur\u00f0 hva\u00f0a k\u00e6ruatri\u00f0i reynast haldlaus og hver ekki? Undirrita\u00f0ur hefur f\u00e6rt fyrir \u00fev\u00ed \u00f3yggjandi r\u00f6k \u00ed r\u00e6\u00f0u og riti hvers konar fjarst\u00e6\u00f0a umr\u00e6tt k\u00e6ruatri\u00f0i er.<\/li>\n<li>Ekki er heldur tekin afsta\u00f0a til \u00feeirrar k\u00e6ru \u201ca\u00f0 talning atkv\u00e6\u00f0a s\u00e9 haldin annm\u00f6rkum \u00fear sem h\u00fan hafi fari\u00f0 fram \u00ed v\u00e9lum sem enginn vissa s\u00e9 fyrir hendi um a\u00f0 telji r\u00e9tt\u201d.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u00dea\u00f0 er ni\u00f0ursta\u00f0a undirrita\u00f0s a\u00f0 hvorugt \u00feeirra tveggja k\u00e6ruatri\u00f0a sem talin eru til \u201cverulegra annmarka\u201d geti veri\u00f0 tilefni \u00f3gildingar kosningarinnar. Hi\u00f0 fyrra, rekjanleiki se\u00f0la, er einfaldlega fjarst\u00e6\u00f0a og byggir ekki \u00e1 neinum r\u00f6kum. \u00dea\u00f0 seinna, um a\u00f0 skort hafi a\u00f0 frambj\u00f3\u00f0endur e\u00f0a kj\u00f3sendur \u00feeirra hafi geta\u00f0 fylgst me\u00f0 talningunni, r\u00e9ttl\u00e6tir engan vegin \u00f3gildingu kosningarinnar, en g\u00e6ti kalla\u00f0 \u00e1 endurtalningu \u00fear sem \u00feessu eftirlitshlutverki v\u00e6ri fulln\u00e6gt.<\/p>\n<p>Eftir standa atri\u00f0in um kj\u00f6rklefana, \u00f3samanbrotna kj\u00f6rse\u00f0la og a\u00f0 kj\u00f6rkassarnir hafi veri\u00f0 ger\u00f0ir af vanefnum. Um \u00feetta m\u00e1 deila en kjarni m\u00e1lsins er hvort \u00feetta r\u00e9ttl\u00e6ti \u00f3gildingu kosningar sem haldin var \u00e1 landsv\u00edsu. Tilv\u00edsun \u00ed\u00a0 kosningar \u00ed Helgafellssveit um sameiningu sveitarf\u00e9laga hlj\u00f3mar sem hj\u00e1k\u00e1tleg saml\u00edking. \u00d3gilding \u00feeirra kosninga taf\u00f0i l\u00edtt framkv\u00e6md \u00feess sem um var kosi\u00f0 og hefur vart kosta\u00f0 nema l\u00edtilr\u00e6\u00f0i. \u00d3gilding kosninga til stj\u00f3rnlaga\u00feings kallar \u00e1 endurteknar kosningar eigi allat a\u00f0 fara fram eins og a\u00f0 var stefnt. Lauslegt mat undirita\u00f0s er a\u00f0 \u00feetta lei\u00f0i til \u00fatgjalda upp \u00e1 um h\u00e1lfan milljar\u00f0 kr\u00f3na, b\u00e6\u00f0i kosningin sj\u00e1lft og s\u00ed\u00f0an allur kostna\u00f0ur af frestum \u00feingsins. En \u00fea\u00f0 sem verra er \u00fe\u00e1 g\u00e6ti endursko\u00f0un sj\u00e1lfrar stj\u00f3rnarskr\u00e1rainnar veri\u00f0 \u00ed mikilli \u00f3vissu vegna \u00f3fyrirsj\u00e1nalegra tafa. H\u00e6stir\u00e9ttur hefur teki\u00f0 \u00e1 sig mikla p\u00f3lit\u00edska \u00e1byrg\u00f0.<\/p>\n<p>\u00c1kv\u00f6r\u00f0un r\u00e9ttarins um \u00f3gildingu kosningar til stj\u00f3rnlaga\u00feings er h\u00e6ttuleg l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0inu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[Pistill \u00feessi var saminn 30. jan\u00faar 2011 en ekki birtur fyrr en 16. apr\u00edl s.\u00e1.] H\u00e6star\u00e9ttur hefur \u00e1lykta\u00f0 a\u00f0 kosning til stj\u00f3rnlaga\u00feings 27. n\u00f3v. s.l. s\u00e9 \u00f3gild. Hver eru k\u00e6ruatri\u00f0in og r\u00f6k d\u00f3maranna: \u201cKj\u00f6rse\u00f0lar hafi veri\u00f0 au\u00f0kenndir me\u00f0 strikamerki og n\u00fameri \u00e1 bakhli\u00f0.\u201d \u201c[\u00de]annig [v\u00e6ri] h\u00e6gt a\u00f0 rekja atkv\u00e6\u00f0i til einstakra kj\u00f3senda.\u201d D\u00f3mararnir gefa \u00ed [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[32],"class_list":["post-701","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eigin-vefsida","tag-kosningakaerur"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/701","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=701"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/701\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2342,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/701\/revisions\/2342"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=701"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=701"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=701"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}