{"id":838,"date":"2011-04-09T10:04:01","date_gmt":"2011-04-09T10:04:01","guid":{"rendered":"http:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=838"},"modified":"2011-04-16T12:10:58","modified_gmt":"2011-04-16T12:10:58","slug":"icesave-er-profraun-a-beint-ly%c3%b0r%c3%a6%c3%b0i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/?p=838","title":{"rendered":"ICESAVE er pr\u00f3fraun \u00e1 beint l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i"},"content":{"rendered":"<p>[\u00deessi pistill birtist \u00ed Fr\u00e9ttat\u00edmanum 8. apr\u00edl 2011]<\/p>\n<p>\u00deannig hefur oftsinnis h\u00e1tta\u00f0 til a\u00f0 stutt hefur veri\u00f0 \u00e1 milli kosninga  til sveitarstj\u00f3rna og kosninga til Al\u00feingis; \u00e1r e\u00f0a minna. Eitt sinn  ger\u00f0i \u00e9g lauslega t\u00f6lfr\u00e6\u00f0ilega k\u00f6nnun \u00e1 \u00farslitum sl\u00edkra kosningapara og  f\u00e9kk sterka fylgni me\u00f0 tilf\u00e6rslum milli vinstri og h\u00e6gri \u00ed hvorum  tveggja kosningunum. Gott ef fylgnin var ekki sterkust milli \u00farslita \u00ed  borgarstj\u00f3rnarkosningum \u00ed Reykjav\u00edk og lands\u00farslita \u00ed \u00feingkosningum.  Greinilegt var a\u00f0 kj\u00f3sendur voru oft a\u00f0 \u201ehefna \u00feess \u00ed h\u00e9ra\u00f0i sem  halla\u00f0ist \u00e1 Al\u00feingi\u201c.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed mi\u00f0ur algengt \u00ed \u00f6llum kosningum a\u00f0 kj\u00f3sendur horfi um v\u00ed\u00f0an  v\u00f6ll en einbeiti s\u00e9r ekki a\u00f0 \u00fev\u00ed sem kosningin \u00e1 a\u00f0 sn\u00faast um hverju  sinni. \u00deetta er einkum bagalegt \u00feegar greitt er \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0i um  einstakt afmarka\u00f0 efni og eru \u00fea\u00f0 ein meginr\u00f6kin sem beitt er gegn beinu  l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i. Um \u00ferj\u00e1t\u00edu \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slur hafa fari\u00f0 fram um \u00fdmis  m\u00e1lefni vi\u00f0v\u00edkjandi Evr\u00f3pusambandinu \u00ed a\u00f0ildarr\u00edkjum \u00feess, svo sem um  a\u00f0ild a\u00f0 sambandinu, um einstakar breytingar \u00e1 grunnsamningum \u00feess e\u00f0a  um evruna. Vita\u00f0 er a\u00f0 \u00farslitin hafa oft r\u00e1\u00f0ist af vins\u00e6ldum  r\u00edkisstj\u00f3rnar \u00ed vi\u00f0komandi a\u00f0ildarlandi.<\/p>\n<p><strong>Kosningin n\u00fa sn\u00fdst um eitt m\u00e1l<\/strong><\/p>\n<p>\u00c1 morgun, 9. apr\u00edl, reynir \u00e1 \u00fej\u00f3\u00f0ina \u00ed afar mikilv\u00e6gri atkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slu  um n\u00fdjan Icesave-samning. M\u00e1li\u00f0 er fl\u00f3ki\u00f0 en \u00ed mj\u00f6g einfalda\u00f0ri mynd  sn\u00fdst vali\u00f0 um \u00fea\u00f0 hvort vi\u00f0 viljum lj\u00faka m\u00e1linu me\u00f0 \u00feeim samningi sem  n\u00fa liggur fyrir, og talinn er s\u00e1 besti sem fengist getur, e\u00f0a hvort vi\u00f0  viljum l\u00e1ta reyna \u00e1 d\u00f3mst\u00f3la, innlenda og erlenda, og sj\u00e1 hvernig okkur  skattgrei\u00f0endum rei\u00f0ir af \u00ed \u00f3lgusj\u00f3 l\u00f6gspekinnar. Vissulega eru m\u00f6rg  fleiri sj\u00f3narhorn, svo sem hin si\u00f0fer\u00f0ilega hli\u00f0 m\u00e1lsins, sem skiptir  marga miklu m\u00e1li, me\u00f0al annars undirrita\u00f0an sem vill ekki vera talinn  \u00f3rei\u00f0uma\u00f0ur. Si\u00f0a\u00f0ir menn semja vi\u00f0 granna s\u00edna. En sko\u00f0un m\u00edn er ekki  tilefni \u00feessa pistils heldur hitt a\u00f0 hvetja kj\u00f3sendur til a\u00f0 einskor\u00f0a  sig vi\u00f0 vi\u00f0fangsefni\u00f0, a\u00f0 segja \u201ej\u00e1\u201c e\u00f0a \u201enei\u201c um fyrirliggjandi samning  einan. \u00deessi kosning sn\u00fdst EKKI um forseta l\u00fd\u00f0veldisins, ekki um  Evr\u00f3pusambandi\u00f0, ekki um evruna, ekki um kv\u00f3takerfi\u00f0, ekki um  r\u00edkisstj\u00f3rnina. Enn s\u00ed\u00f0ur um stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0i\u00f0 og hvernig \u00fev\u00ed rei\u00f0ir af.  Me\u00f0 kosningunni erum vi\u00f0 heldur ekki a\u00f0 n\u00e1 okkur ni\u00f0ri \u00e1 r\u00e1\u00f0am\u00f6nnum  Breta og Hollendinga. Kosningin sn\u00fdst ekki um allt \u00fea\u00f0 sem kj\u00f3sendur  kunna a\u00f0 vera f\u00falir \u00fat \u00ed. H\u00fan sn\u00fdst a\u00f0eins um eitt m\u00e1l,  Icesave-samninginn.<\/p>\n<p>Hver svo sem \u00farslitin ver\u00f0a munu \u00feau efalaust ver\u00f0a t\u00falku\u00f0 \u00fat og su\u00f0ur  af l\u00fd\u00f0skrumurum. Mikilv\u00e6gara er a\u00f0 vanda\u00f0ir fr\u00e6\u00f0imenn kanni ni\u00f0urst\u00f6\u00f0una  \u00fat fr\u00e1 \u00fev\u00ed sem h\u00e9r er r\u00e6tt: St\u00f3\u00f0st \u00fej\u00f3\u00f0in pr\u00f3fi\u00f0? Kynntu kj\u00f3sendur s\u00e9r  m\u00e1lefni\u00f0 og l\u00e9tu \u00fea\u00f0 eitt r\u00e1\u00f0a atkv\u00e6\u00f0i s\u00ednu?<\/p>\n<p><strong>Beint l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i er heillandi<\/strong><\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er heillandi vi\u00f0auki vi\u00f0 fulltr\u00faal\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i\u00f0 a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0in geti teki\u00f0 af  skari\u00f0 um mikilv\u00e6g lagafrumv\u00f6rp sem Al\u00feingi hefur afgreitt, jafnvel lagt  til lagabreytingar. En \u00feetta krefst \u00e1huga og aga af h\u00e1lfu \u00fej\u00f3\u00f0arinnar.  \u00dea\u00f0 kemur ekki af sj\u00e1lfu s\u00e9r og ekki \u00ed einu vetfangi. Vi\u00f0 h\u00f6fum n\u00e1nast  enga reynslu af \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slum. Mest er reynslan \u00ed \u00feeim efnum  annars vegar \u00ed Sviss og hins vegar \u00ed einst\u00f6kum r\u00edkjum Bandar\u00edkjanna. \u00cd  Bandar\u00edkjunum m\u00e1 rekja upphafi\u00f0 til \u00f6ndver\u00f0rar 17. aldar \u00ed fylkjum  N\u00fdja-Englands. S\u00ed\u00f0ustu \u00e1ratugina heyrist einkum af sl\u00edkum  atkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slum \u00ed Kaliforn\u00edu, \u00fear sem \u00fer\u00f3unin hefur veri\u00f0 me\u00f0 \u00fdmsu m\u00f3ti  og a\u00f0 margra d\u00f3mi or\u00f0i\u00f0 a\u00f0 eins konar skr\u00edlr\u00e6\u00f0i. \u00cd Sviss finnast d\u00e6mi  um beint l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i allt aftur til 15. aldar. \u00cd n\u00fat\u00edmab\u00faningi er \u00feessi r\u00edka  l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0ishef\u00f0 \u00feeirra fr\u00e1 mi\u00f0ri 19. \u00f6ld. S\u00ed\u00f0an 1848 hefur um 500 sinnum  veri\u00f0 efnt til \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slna \u00ed Sviss. \u00cd einst\u00f6kum s\u00fdslum  landsins (kant\u00f3num) skipta sl\u00edkar atkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slur \u00fe\u00fasundum. Fyrsta  \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slan \u00ed Sviss var um n\u00fdja stj\u00f3rnarskr\u00e1 en me\u00f0al d\u00e6ma  fr\u00e1 \u00feessari \u00f6ld er a\u00f0 finna \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0i um bann vi\u00f0 akstri b\u00edla einn  sunnudag \u00e1 hverjum \u00e1rsfj\u00f3r\u00f0ungi. S\u00fa tillaga var felld me\u00f0 62% atkv\u00e6\u00f0a en  49% svissnesku \u00fej\u00f3\u00f0arinnar l\u00e9tu sig m\u00e1li\u00f0 \u00fea\u00f0 miklu skipta a\u00f0 a\u00f0 \u00feau  m\u00e6ttu \u00e1 kj\u00f6rsta\u00f0. \u00cd sl\u00edkum atkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slum l\u00e1ta Svisslendingar ekkert  trufla sig, til d\u00e6mis ekki \u00fea\u00f0 hvernig r\u00edkisstj\u00f3rn rei\u00f0ir af \u2013 enda l\u00e1ta  \u00feeir sig yfirleitt litlu skipta hverjir skipa hana.<\/p>\n<p><strong>V\u00f6ndum vali\u00f0<\/strong><\/p>\n<p>Vi\u00f0 v\u00e6ntanlega endursko\u00f0un stj\u00f3rnarskr\u00e1r okkar ver\u00f0a \u00e1kv\u00e6\u00f0i um \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0i eitt af st\u00f3ru m\u00e1lunum. \u00de\u00e1 ver\u00f0ur efalaust dreginn l\u00e6rd\u00f3mur af tvennum kosningum um Icesave-m\u00e1li\u00f0 alr\u00e6mda. Me\u00f0al annars af \u00feeim s\u00f6kum er mikilv\u00e6gt a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0in hugsi vel sinn gang, m\u00e6ti \u00e1 kj\u00f6rsta\u00f0 og taki afst\u00f6\u00f0u til \u00feessa eina m\u00e1lefnis \u2013 og vandi vali\u00f0!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[\u00deessi pistill birtist \u00ed Fr\u00e9ttat\u00edmanum 8. apr\u00edl 2011] \u00deannig hefur oftsinnis h\u00e1tta\u00f0 til a\u00f0 stutt hefur veri\u00f0 \u00e1 milli kosninga til sveitarstj\u00f3rna og kosninga til Al\u00feingis; \u00e1r e\u00f0a minna. Eitt sinn ger\u00f0i \u00e9g lauslega t\u00f6lfr\u00e6\u00f0ilega k\u00f6nnun \u00e1 \u00farslitum sl\u00edkra kosningapara og f\u00e9kk sterka fylgni me\u00f0 tilf\u00e6rslum milli vinstri og h\u00e6gri \u00ed hvorum tveggja kosningunum. Gott [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[1,3],"tags":[17,29],"class_list":["post-838","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eigin-vefsida","category-greinar","tag-beint-lydraedi","tag-frettatiminn"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/838","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=838"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/838\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":882,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/838\/revisions\/882"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=838"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=838"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thorkellhelgason.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=838"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}